Stimulansz top bar
Kennis & advies over werk en inkomen, welzijn en gezondheid
Onderdelen
U bent hier: Home / Sociaal domein / Welzijn en Wmo / Wet maatschappelijke ondersteuning 2015

Wet maatschappelijke ondersteuning 2015

De Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo 2015) is de opvolger van de Wet maatschappelijke ondersteuning  2007. Gelijk met de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 is de Participatiewet de opvolger geworden van de Wet werk en bijstand en is de Jeugdwet een nieuwe taak voor de gemeenten geworden. Binnen de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 is het onderdeel Begeleiding nieuw. Dit onderdeel is overgekomen uit de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten, die op 1 januari is opgehouden te bestaan. Onder begeleiding vallen veel onderdelen die de gang van zaken in het dagelijkse leven betreffen. 

Wat deden gemeenten al?

De gemeenten gingen al over de woningaanpassingen, de vervoersvoorzieningen en de rolstoelen sinds in 1994 de Wet voorzieningen gehandicapten is ingevoerd. Sinds 2007 voeren gemeenten ook het onderdeel huishoudelijke hulp uit. 

Wat is nieuw in de Wmo 2015?

De grote verandering van de Wmo 2015 is al eerder ingezet onder de Wet maatschappelijke ondersteuning 2007, door het onderdeel de kanteling. De kanteling stelde de positie van de cliënt meer centraal en legde grote nadruk op het leveren van maatwerk. De Wmo 2015 werkt dit allemaal wat meer uit en legt een aantal zaken ook wettelijk vast zoals:

  • De speciale procedure van aanmelding
  • Onderzoek verslag, zo nodig gevolgd door een aanvraag en een beschikking tot het verstrekken van een maatwerkvoorziening.

De maatwerkvoorziening is de voorziening die indien noodzakelijk door gemeenten moet worden verstrekt. Maar eerst beoordeelt de gemeente met de cliënt (zoals de wet een burger met problemen noemt) of er alternatieven zijn voor het oplossen van het probleem. 

Bezuinigingen Wmo 2015

In het kader van de invoering van de Wet maatschappelijke ondersteuning is door het rijk stevig bezuinigd op het beschikbare budget. De eerste inzet was 40% op het beschikbare geld voor hulp bij het huishouden (het laatst bekende budget dat in het kader van de Wmo naar de gemeenten is gegaan). Later is deze bezuiniging door allerlei maatregelen, bijvoorbeeld ter bevordering van de werkgelegenheid bij instellingen die hulp bij het huishouden bieden, verlaagd. 

Bezuinigingsmaatregelen

Na invoering van de Wmo 2015 hebben veel gemeenten maatregelen genomen om te bezuinigen op hulp bij het huishouden. Dit heeft voor grote onrust onder de gebruikers van de Wmo geleid, maar ook onder medewerkers van instellingen die huishoudelijke hulp bieden, zoals instellingen voor thuiszorg. Gemeenten hebben:

  • soms hulp bij het huishouden helemaal afgeschaft, of
  • tot een algemene voorziening gemaakt, sommige gemeenten voor iedereen, andere gemeenten alleen voor cliënten met minder dan 3 uur. Men moest dan zelf op de vrije markt hulp gaan inkopen en zelf gaan betalen, soms met gemeentelijke financiële steun.
  • Andere gemeenten hebben de manier waarop hulp werd toegekend (dag gebeurde in uren) gewijzigd en kenden nog een schoon en leefbaar huis. Daarbij werden dan in principe geen uren genoemd, maar in praktijk kregen gebruikers wel minder uren hulp.
  • Weer andere gemeenten hebben het normensysteem waarmee hulp bij het huishouden werd toegekend aangepast door overal wat tijd af te halen. 

Uitspraken Centrale Raad van Beroep

Op 18 mei 2016 heeft de hoogste rechter, de Centrale Raad van Beroep, in 4 belangrijke uitspraken aangegeven dat deze maatregelen niet zomaar doorgevoerd kunnen worden. Veel gemeenten zijn hierdoor in problemen gekomen. 

Veranderingen in Begeleiding

Ook ten aanzien van de nieuwe taak 'Begeleiding' zijn gebruikers geconfronteerd met wijzigingen, zoals strengere eisen bij het krijgen van een persoonsgebonden budget (geld om zelf de hulp in te kopen) of bij de verantwoording ervan. Ook hebben gemeenten soms de vorm aangepast. 

Stimulansz ondersteunt

Stimulansz ondersteunt gemeenten bij de uitvoering van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 middels het Wmo-verstrekkingen abonnement. Daarin stellen wij informatie beschikbaar in de vorm van een handboek voor de uitvoering. Via een helpdesk beantwoorden we vragen van gemeenten over de uitvoering. En in een tweewekelijkse nieuwsbrief bespreken we uitspraken van rechters, de actualiteiten en cursussen over de uitvoering van de Wmo 2015. 

Belangrijkste producten Wmo 2015 Stimulansz

1. Gemeenten die vragen hebben over hun beleid of over een concrete casus kunnen deze vragen aan de helpdesk voorleggen. Door gemeenten van een passend antwoord te voorzien  kunnen gemeenten weer verder met de uitvoering.

2. Gemeenten worden via een tweewekelijkse nieuwsbrief op de hoogte gehouden van ontwikkelingen in het veld. In elke nieuwsbrief worden ook één of twee belangrijke uitspraken van rechters over zaken die binnen de Wmo 2015 spelen uitgelegd.

3. In het najaar worden actualiteitendagen gehouden. Tijdens de actualiteitendagen praten we gemeentelijke medewerkers bij over de laatste stand van zaken rond de Wmo 2015. 

Thema's die spelen voor medewerkers van gemeenten

Het begrip algemeen gebruikelijk, het thema algemene voorziening, het zogenaamd resultaatgericht indiceren en het gebruik van andere normen bij het toekennen van hulp bij het huishouden zijn op dit moment de belangrijkste thema's. Daarnaast zijn er veel vragen over gebruikelijke hulp en mantelzorg en waar in praktijk de grenzen gelegd moeten worden. Ook het nieuwe onderdeel Begeleiding roept heel veel vragen op doordat onder de AWBZ hier veel mogelijkheden voorbestonden waar gemeenten nu vraagtekens bij zetten. 

Huishoudelijke hulp

Stimulansz heeft ten aanzien van het onderdeel hulp bij het huishouden gemeenten steeds voorgehouden dat dit onderdeel;

  • gewoon onder de Wmo 2015 valt en dus niet afgeschaft kan worden;
  • beslist niet algemeen gebruikelijk is;
  • heel moeilijk vorm te geven is via een algemene voorziening;
  • wat betreft het verlagen van de normen kwetsbaar is, omdat de oude normen geaccepteerd zijn en nieuwe normen niet of nauwelijks te onderbouwen;
  • resultaatgericht uitgevoerd kan worden, maar dat dan aan strenge eisen voldaan moet worden;
  • niet om groteske bezuinigingen vraagt, omdat op de Wmo in zijn geheel veel geld bespaard kan worden door een strakke uitvoering. Dit geldt met name voor het nieuwe onderdeel Begeleiding. 

Gebruikelijke zorg en mantelzorg

Gebruikelijke zorg is de zorg van huisgenoten voor elkaar. Onder de Wmo 2007 was duidelijk dat ten aanzien van hulp bij het huishouden gebruikelijke zorg van huisgenoten ouder dan 18 jaar afdwingbaar is. Voor het onderdeel Begeleiding was dit onder de AWBZ niet gebruikelijk en gemeenten zoeken nu mogelijkheden hier helder beleid op te maken.

Wat betreft mantelzorg is onder de AWBZ een praktijk ontstaan waarin het normaal was mantelzorg uit te betalen. Voor mantelzorgers was het vaak aantrekkelijk hun baan op te zeggen en in plaats daarvan met een pgb als mantelzorger te verdienen. Gemeenten willen hier duidelijke regels voor hebben.

Bij de onderdelen gebruikelijke zorg en mantelzorg ondersteunt Stimulansz gemeenten om tot heldere en juridisch juiste regels te komen. 

Het overgenomen onderdeel Begeleiding

De AWBZ had een ander karakter dan de Wmo 2015 heeft. De AWBZ was een verzekering. Daarbij ging het om een verzekerd risico en het vergoeden van de “schade”. Daarom kon onder de AWBZ veel. Gemeenten willen hier anders mee omgaan. De Wmo 2015 helpt gemeenten daarbij. Gemeenten moeten volgens de wet namelijk eerst onderzoeken of iemand met een probleem zelf mogelijkheden heeft om dat probleem op te lossen. Als die er zijn wordt geen maatwerkvoorziening verstrekt. Ook hierop moet beleid worden ontwikkeld. Stimulansz helpt gemeenten bij de ontwikkeling van dit beleid.

Stimulansz Welzijn


Bent u op zoek naar een helder en concreet abonnement met een goed gevuld pakket aan advies en ondersteuning? Met een deskundige helpdesk, benchmark, advies op maat én een persoonlijke adviseur?
Lees verder