Gemeenten handhaven normaal gesproken op basis van de gegevens die inwoners aan hen verstrekken in het kader van de Participatiewet (inlichtingenplicht) en op basis van fraudesignalen, zoals tips van bijvoorbeeld het Inlichtingenbureau. Daarnaast gebruiken ze risicoprofielen en doen themacontroles, waarbij ze bijvoorbeeld het energieverbruik extra onderzoeken. Algoritmen zijn een aanvulling op deze opsporingsmethoden.

Patronen

Bij machine learning wordt gekeken naar patronen in data die horen bij fraudezaken uit het verleden. Het algoritme zoekt naar soortgelijke patronen in de huidige data om fraude te voorspellen. Nieuwe fraudezaken (op basis van deze voorspellingen én op basis van andere signalen) worden toegevoegd aan het algoritme. Daardoor leert het algoritme van nieuwe zaken en de bijbehorende patronen. Zo wordt het algoritme steeds vernieuwd. Verder zoekt het algoritme naar patronen in data die sterk afwijken van het gemiddelde patroon. Op deze manier komen zaken aan het licht die anders niet aan het licht zouden komen. Als bij deze afwijkende patronen fraude wordt geconstateerd, dan worden ook deze fraudegevallen toegevoegd aan het algoritme. Ook fraudegevallen die niet door het algoritme worden opgespoord, worden toegevoegd. Het algoritme leert dus voortdurend van nieuwe patronen van nieuwe fraudezaken. Dit voorkomt dat het alleen zoekt in een bepaalde hoek. Machine learning wordt overigens niet gebruikt om fraude vast te stellen. Daarvoor is nog altijd onderzoek van de medewerkers van de gemeenten vereist.

Effectiever

De deelnemende gemeenten sporen zo’n 30 procent meer fraude op, naast de zaken die zij zelf al hadden ontdekt. Dit betekent dat zij hun handhaving veel efficiënter en effectiever kunnen inzetten. Het betekent ook dat minder mensen onterecht onderwerp van fraudeonderzoek zijn. Staatssecretaris van Ark van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft in het vragenuurtje van 10 april aangegeven innovatieve ontwikkelingen in de fraudebestrijding te ondersteunen.

Meer weten? Neem contact op met Gerrit van Romunde.

Geselecteerd op basis van dit onderwerp

Deel deze pagina