Ik sloot mijn blog af met de vraag of het wettelijk gezien mogelijk is om voorliggende voorzieningen te creëren voor het beschermingsbewind. Dit is wat veel gemeenten proberen te doen. Ook stelde ik de vraag of dit betekent dat bewindvoerders in de toekomst overbodig zijn. Graag neem ik u mee om hier antwoorden op te verkrijgen.

Beoordeling bijzondere bijstand

Gemeenten zitten in hun maag met de toename van het aantal onderbewindgestelden en daarmee met de stijgende kosten voor de bijzondere bijstand. Daarom creëren ze voorliggende voorzieningen voor het beschermingsbewind. Zo bieden zij een passende dienstverlening aan en hoeven ze geen bijzondere bijstand voor het beschermingsbewind te verstrekken. Bij de beoordeling van de bijzondere bijstand zijn er vier vragen die door de gemeenten beantwoord moeten worden, alvorens zij de aanvraag toekennen of afwijzen. Deze (wellicht zeer bekende) vragen zijn:

  1. Doen de kosten zich voor?
  2. Zijn de kosten in het individuele geval noodzakelijk?
  3. Vloeien de kosten voort uit bijzondere individuele omstandigheden?
  4. Kunnen de kosten voldaan worden uit de aanwezig middelen?

Bij deze eerste drie vragen heeft de gemeente een beoordelingsruimte. Omtrent beschermingsbewind wordt zij beperkt in deze ruimte, want de noodzaak voor de kosten van beschermingsbewind is een gegeven zodra de kantonrechter het bewind heeft uitgesproken.

Als er een passende en toereikende voorliggende voorziening bestaat voor beschermingsbewind, dan mag het college bijzondere bijstand voor beschermingsbewind weigeren. Dit kan op grond van art. 15 PW. Echter, de onderbewindgestelde of de gemeente moet aannemelijk kunnen maken dat er daadwerkelijk sprake is van een passende en toereikende voorziening. Uit de jurisprudentie blijkt dat hierover verschillend wordt geoordeeld. Het Hof oordeelde dat het doorbetalen van de vaste lasten vanuit de sociale dienst niet een passende en toereikende voorziening is voor beschermingsbewind. In een andere zaak oordeelde de Rechtbank van Gelderland dat beschermingsbewind kon worden opgeheven omdat de noodzaak was vervallen doordat het uitgebreide budgetbeheer van de gemeente Rheden als passend alternatief werd beschouwd. Deze uitspraken hoeven echter niet leidend te zijn voor gemeenten. De rechtbank oordeelt namelijk naar omstandigheden van het geval en bekijkt daarmee elke situatie op een objectieve wijze.

Bij beantwoording van de laatste vraag heeft de gemeente een beoordelingsvrijheid. Dit blijkt uit art. 35 lid 1 ‘naar oordeel van het college’. De gemeente kan dus zelf in het beleid opnemen welk deel van de middelen in aanmerking worden genomen en over welke periode dit wordt beoordeeld. Dit geeft gemeenten enige beleidsvrijheid, maar als eenmaal voldaan is aan de wettelijke voorwaarden voor bijzondere bijstand, dan is de gemeente verplicht om deze bijstand te verlenen.

Huidige wetgeving

Met de huidige wetgeving hoeven bewindvoerders zich daarom de komende jaren zeker geen zorgen maken dat hun banen overbodig worden. Voor de 325.000 huidige onderbewindgestelden zal de rechter niet oordelen dat zij allemaal geschikt zijn voor een alternatief. Een onderzoek van Bureau Bartels toonde namelijk al aan dat slechts een kleine groep capabel is voor uitstroom. Dit komt omdat de oorzaken van bewind veelal complex zijn, het gaat vaak hand in hand met bijkomende problematiek. Om ervoor te zorgen dat de inwoners van de gemeenten en de klanten van de bewindvoerders toch de best passende dienstverlening krijgen is het raadzaam om samenwerking te zoeken – daarover meer in de volgende blog.

Goede oplossing

Kortom: beschermingsbewind is en blijft nog een bijzonder goede oplossing voor een heel aantal mensen die onder bewind staan. De banen van de bewindvoerders zullen niet door de alternatieven van gemeenten verdwijnen. Voor gemeenten zijn er, ondanks dat zij enigszins beperkt worden door de wet, wel mogelijkheden om passende voorzieningen aan te bieden voor de huidige onderbewindgestelden, maar het is de rechter die uiteindelijk beslist.

Zoekt u de laatste kennis en inzichten over bewindvoering?

Geselecteerd op basis van dit onderwerp

Deel deze pagina