Advies & bedrijfsvoering

Ook interessant

Met de webapplicatie ‘Berekenuwrecht’ geeft u helderheid aan burgers over het lokale minimabeleid maar kunt u ook moeilijk te bereiken burgers op een laagdrempelige manier tot een gesprek verleiden.

Ga naar 'Berekenuwrecht'

De Wet sociale werkvoorziening (WSW) regelde voorheen dat mensen met een arbeidsbeperking onder aangepaste omstandigheden konden werken (beschut werk). Er werkten ongeveer 100.000 mensen in een WSW-bedrijf, bij elkaar 90.00 werkplekken. Sinds de komst, per 1 januari 2015, van de Participatiewet, stromen geen mensen meer in de WSW. Momenteel werken er nog circa 80.000 mensen in de WSW. Zij behouden hun WSW-baan totdat ze uitstromen vanwege bijvoorbeeld pensioen, arbeidsongeschiktheid of overlijden. Sinds 1 januari 2015 wordt ingezet op garantiebanen (of: afspraakbanen) en beschut werkplekken. De gemeenten kregen de gezamenlijke opdracht om in totaal uiteindelijk ruim 30.000 beschut werkplekken te realiseren.

De opdracht: beschutte werkplekken creëren

Gemeenten konden deze taak naar eigen inzicht uitvoeren. Er lag weliswaar een landelijke taakstelling (30.000 beschutte werkplekken), maar geen quotaverplichting voor gemeenten. Uit onderzoek van de inspectie bleek echter dat het aantal beschutte werkplekken dat gemeenten creëerde, flink achterbleef bij de verwachtingen. Dat had meerdere oorzaken. Ten eerste vergde het inregelen van deze nieuwe taak meer tijd dan vooraf gedacht. Ten tweede vonden veel gemeenten dat ze met dat geld op andere manieren meer mensen konden helpen, bijvoorbeeld via sociale activering en dagbesteding. Reden voor de minister om in te grijpen. Ook vonden veel gemeenten het vervelend dat, na het proces van decentralisatie, het rijk nu weer met centrale regelgeving komt.

Aanbieden beschutte werkplekken verplicht

Gemeenten zijn voortaan verplicht de voorziening ‘beschut werk’ aan te bieden aan mensen die hierop zijn aangewezen. Bovendien is in de Participatiewet (artikel 10B lid 4) nu opgenomen dat bij ministeriële regeling het aantal te realiseren beschutte werkplekken per gemeente kan worden vastgesteld. Deze aantallen per gemeente zijn eind januari 2017 daadwerkelijk bekend geworden. Gemeenten krijgen 5 jaar de tijd om het aantal plekken te realiseren waarvan is uit gegaan bij de financiering van de plekken en bij de invoering van de Participatiewet. In totaal gaat het om circa 30.000 beschutte werkplekken. Eind 2017 moeten 2600 banen zijn gerealiseerd. Dit loopt op tot 30.000 banen in 2048. Dan zijn alle WSW-werkplekken volledig afgebouwd.

Altijd maatwerk

Een beschutte werkplek is altijd maatwerk. Het gaat immers om mensen die veel begeleiding en veel werkplekaanpassingen nodig hebben. Kortom, het gaat om de juiste persoon op de juiste plek. Sommige gemeenten brengen de beschutte werkplekken onder bij voormalige WSW-bedrijven. Echter, geen enkel WSW-bedrijf werkt meer zoals voorheen. Sommige van deze bedrijven krijgen er taken bij, sommige fuseren met afdelingen werk en inkomen van de gemeente. Dat laatste gebeurt enerzijds om kosten te besparen en anderzijds om meer integrale dienstverlening te kunnen bieden.

Uitdagingen voor gemeenten

Gemeenten ervaren een aantal uitdagingen om te voldoen aan de eisen rond beschut werken. De belangrijkste uitdaging is een financiële. Veel gemeenten vinden namelijk dat ze te weinig geld krijgen om goed invulling te geven aan de taak die ze van de rijksoverheid hebben gekregen. Gemeenten gaan daarom op zoek naar nieuwe vormen die wellicht voordeliger zijn dan uitvoering bij een WSW-organisatie. Denk aan nieuwe typen leerwerkbedrijven. Sommige gemeenten creëren beschutte werkplekken bij werkgevers. Veelal gaat het om non-profitorganisaties. Het lastige is dat zij afhankelijk zijn van subsidies. Daardoor ontstaat veelal de situatie dat een organisatie een deel van de loonkosten vergoed krijgt via loonkostensubsidies en deels andere subsidies aanvraagt om alle kosten te dekken.

Minder indicaties aanvragen

Gemeenten moeten voldoen aan de quota die zij opgelegd hebben gekregen. Dit hangt echter wel af van het aantal indicaties dat wordt afgegeven. Zijn er minder indicaties dan plaatsen, dan hoeft u als gemeente minder beschutte werkplekken te creëren. Het blijft echter de vraag of alle beschutte werkplekken worden gerealiseerd. Dat zit zo: per 1 januari 2017 kan niet alleen de gemeente een Advies indicatie beschut werk aanvragen bij het UWV, maar ook iemand met een arbeidsbeperking. Daardoor neemt het aanbod van mensen met een indicatie beschut werk toe. Echter, in sommige gemeenten heeft de raad de motie aangenomen dat er geen wachtlijsten mogen ontstaan. Daardoor kan de situatie ontstaan dat ambtenaren wachtlijsten gaan voorkomen door minder indicaties aan te vragen. En dan kan een motie die stimulerend is bedoeld juist een remmende werking hebben.

Een andere tendens is, dat sommige gemeenten terughoudend zijn om mensen met een lage loonwaarde in te zetten, omdat dit hogere kosten met zich meebrengt dan mensen met een hoge loonwaarde. Dat is natuurlijk niet toegestaan. De gemeente moet iedere inwoner met een indicatie daadwerkelijk plaatsen.

Wat doet Stimulansz

Stimulansz ondersteunt gemeenten met advies op maat, op het gebied van organisatie en financiën.

 

Neem nu contact op met

Frans Kuiper

Frans is als adviseur een echte allrounder die zijn kennis en ervaring inzet om gemeenten te helpen bij de transformatie naar integrale dienstverlening.
Advies & bedrijfsvoering

Ook interessant

Met de webapplicatie ‘Berekenuwrecht’ geeft u helderheid aan burgers over het lokale minimabeleid maar kunt u ook moeilijk te bereiken burgers op een laagdrempelige manier tot een gesprek verleiden.

Ga naar 'Berekenuwrecht'