Vraag


In deze tijd van corona is een fysieke hoorzitting in bezwaarzaken veelal niet mogelijk. Mag ik in deze situatie afzien van een (fysieke) hoorzitting?

Antwoord

Het uitgangspunt van de wetgever is dat de bezwaarmaker in de gelegenheid moet worden gesteld om te worden gehoord vóór een beslissing op bezwaar wordt genomen. Dit is geregeld in artikel 7:2 lid 1 Algemene wet bestuursrecht (Awb). De hoorzitting is een essentieel onderdeel van de bezwaarprocedure. Ze biedt de gelegenheid om standpunten uit te wisselen en te verhelderen. Ook kan tijdens de hoorzitting worden bezien of er een oplossing kan worden gevonden waar beide partijen zich in kunnen vinden. Horen bestaat niet uit louter luisteren, maar ook uit het kunnen reageren op elkaar. Vanwege het belang van het horen in de bezwaarprocedure is het slechts in enkele gevallen toegestaan van het horen af te zien.

Welke alternatieven die recht doen aan de belangen van de bezwaarmaker, het bestuursorgaan en eventueel derde-belanghebbenden heeft u voor een fysieke hoorzitting?

Er zijn diverse alternatieven denkbaar voor het op afstand afhandelen van bezwaarschriften:

  • er samen proberen uit te komen
    Het is goed om allereerst na te gaan of er aanleiding kan zijn tegemoet te komen aan het bezwaar, zodat het bezwaarschrift kan worden ingetrokken zonder formele behandeling. Wanneer aan het bezwaar volledig tegemoet wordt gekomen en andere belanghebbenden daardoor niet in hun belangen kunnen worden geschaad kunt u op grond van artikel 7:3 onder e Awb afzien van het horen voor een beslissing op bezwaar wordt genomen. Ook is het goed om te bekijken of er misschien voor het bestuursorgaan naar aanleiding van het bezwaarschrift reden is het primaire besluit (gedeeltelijk) te wijzigen. Als dit ertoe leidt dat het bezwaarschrift wordt ingetrokken, dan is een hoorzitting uiteraard ook niet meer nodig.
  • telefonisch/digitaal horen
    Bij de evaluatie van de Awb heeft het kabinet aangegeven dat in tweepartijengeschillen telefonisch horen mogelijk is als de belanghebbende daarmee instemt en één en ander zorgvuldig geschiedt. In latere uitspraken van onder andere de afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State en de Hoge Raad is dit standpunt overgenomen (ECLI:NL:RVS:2016:458 en ECLI:NL:HR:2018:2306). Digitaal horen kunt u op een vergelijkbare manier bekijken. Nu er geen sprake is van ‘normale omstandigheden’ kan het zo zijn dat deze vorm van horen ook voldoet in een gesprek dat plaatsvindt met meer dan twee personen tegelijk, mits uiteraard de belanghebbende instemt en er voldoende gelegenheid is voor partijen om over en weer op elkaar te reageren. Praktisch gezien zal deze vorm van horen wellicht afvallen als er te veel personen tegelijk moeten worden gehoord en de zorgvuldigheid niet langer kan worden gewaarborgd.
  • uitbreiding schriftelijke stukkenwisseling
    Als de zaak zich daarvoor leent en de gewisselde stukken voldoende inzicht geven in de standpunten van partijen kunt u er ook voor kiezen aan de bezwaarmaker(s) en andere belanghebbenden te vragen om in te stemmen met het achterwege laten van een hoorzitting. In dat geval is het raadzaam, als er een adviescommissie is ingesteld, om aan het bestuursorgaan te vragen een verweerschrift in te dienen. Vervolgens kan in een tweede ronde zowel de bezwaarmaker als verweerder nog gelegenheid geboden worden te reageren. Als alle argumenten op papier staan kan de bezwarencommissie advies uitbrengen op basis van de stukken.
  • uitstel van de (fysieke) hoorzitting
    Als betrokkenen niet akkoord gaan met het afzien van een hoorzitting en andere alternatieven niet aanvaardbaar of uitvoerbaar zijn dan kunt u vragen in te stemmen met het uitstellen van het fysiek horen en het verlengen van de beslistermijn. Het bestuursorgaan kan zonder instemming van partijen de beslistermijn met ten hoogste 6 weken verdagen (artikel 7:10, derde lid Awb). Verder uitstel kan alleen wanneer alle belanghebbenden daarmee instemmen of de indiener van het bezwaarschrift daarmee instemt en andere belanghebbenden daardoor niet in hun belangen kunnen worden geschaad.
  • afzien van het horen op grond van artikel 7:3 onder c Awb
    In de wet is voorzien dat ook afgezien kan worden van een hoorzitting als een bezwaarmaker er zelf voor kiest niet te worden gehoord. Het is dan belangrijk dat de secretaris dat goed (schriftelijk) vastlegt.
  • afzien van het horen omdat niet tijdig kenbaar wordt gemaakt dat men gebruik wil maken van het recht om te worden gehoord
    Artikel 7:3 onder d Awb bepaalt dat het horen achterwege kan blijven als een belanghebbende niet binnen een door het bestuursorgaan gestelde redelijke termijn verklaart dat hij gebruik wil maken van het recht om te worden gehoord. Wilt u zich hierop kunnen beroepen dan is het belangrijk dat kan worden aangetoond dat aan de belanghebbende gevraagd is kenbaar te maken dat hij wil worden gehoord en dat een redelijke termijn geboden is om te reageren.
  • tijdelijk afzien van horen door een bezwarencommissie
    Als de toepasselijke verordening voor de afhandeling van bezwaarschriften het toelaat zou het bestuursorgaan ervoor kunnen kiezen om het functioneren van de bezwarencommissie tijdelijk op te schorten. In plaats daarvan zou u dan kunnen kiezen voor het ambtelijk horen. Dit vermindert het aantal betrokken personen en vergemakkelijkt het telefonisch horen.

Ook als er geen fysieke hoorzittingen gehouden kunnen worden zijn er dus bruikbare alternatieven om bezwaarschriften op een zorgvuldige wijze af te doen. Wilt u meer weten over het afwikkelen van bezwaarschriften in tijden van corona? Schrijf u in voor de online praktijktafel over het op afstand afwikkelen van bezwaarschriften op 25 mei 2020.

Disclaimer: Deze vraag is recent gesteld aan de Helpdesk Inzicht Sociaal Domein van Stimulansz. Het antwoord is gegeven met de kennis en inzichten van 19 mei 2020. Met de huidige, snelle ontwikkelingen kan Stimulansz niet garanderen dat dit antwoord op een latere datum nog volledig juist is. We passen het antwoord aan als dat nodig is. Voor meer actuele informatie rond corona en het sociaal domein verwijzen we u naar Inzicht Sociaal Domein.

Geselecteerd op basis van dit onderwerp

Deel deze pagina