Mevrouw is benauwd en ze heeft niet meer de conditie om met de fiets boodschappen te doen of om haar kennissen te bezoeken. Ze heeft zelf nagedacht over een oplossing en een elektrische fiets lijkt haar ideaal. Maar ze heeft een AOW-uitkering en kan maar nét de eindjes aan elkaar knopen. Sparen voor een elektrische fiets heeft ze niet kunnen doen en daarom hoopt ze dat de gemeente haar kan helpen door haar een fiets te verstrekken.

Algemeen gebruikelijk

Elektrische fietsen zijn een uitkomst voor iedereen die op een gewone fiets moeizaam vooruit komt, en ook voor iedereen die zich niet meer in het zweet wil hoeven werken. In de loop der jaren is het steeds normaler geworden om met een dergelijke fiets van A naar B te gaan. En daarmee is de elektrische fiets ook steeds gemakkelijker verkrijgbaar geworden. U zou er daarom van uit kunnen gaan dat de elektrische fiets in Wmo-begrippen als ‘algemeen gebruikelijk’ kan worden beschouwd. Een voorziening is immers algemeen gebruikelijk als deze in de reguliere handel verkrijgbaar is, niet speciaal bedoeld is voor mensen met een beperking en deze niet veel duurder is dan vergelijkbare voorzieningen.

Systeemwereld versus leefwereld

U vertelt mevrouw De Jong dat de gevraagde fiets helaas algemeen gebruikelijk is. U verwijst haar naar de bijzondere bijstand omdat het in uw ogen meer een financieel probleem betreft en daarmee is voor u de zaak afgehandeld. Mevrouw De Jong krijgt vanuit de bijzondere bijstand ook nul op het rekest. Ze krijgt het antwoord dat de Wmo voorliggend is op de bijzondere bijstand. Voor mevrouw De Jong betekent dit dat ze niet meer kan fietsen en dat zij zich waarschijnlijk na verloop van een aantal maanden wéér bij de Wmo zal melden. Voor een scootmobiel dit keer. Nu zijn er 2 scenario’s mogelijk: Omdat mevrouw De Jong nog kan fietsen op een elektrische fiets en dat een algemeen gebruikelijke voorziening is, verstrekt u ook geen scootmobiel. In het tweede scenario is mevrouw de Jong fysiek verder achteruit gegaan en is fietsen geen optie meer.  U verstrekt daarom wel een scootmobiel. Vanuit mevrouw De Jong gezien zijn beide opties niet goed te begrijpen. Bij de eerste optie wordt ze met een kluitje het riet in gestuurd en raakt immobiel en misschien wel geïsoleerd, en bij de tweede moest ze blijkbaar fysiek eerst slechter worden om een voorziening te krijgen. Met alle verder stijgende zorgkosten van dien. Als ze nu maar was blijven fietsen, dan was dit niet nodig geweest, in haar beleving.

De omgekeerde toets

Stelt u zich nu eens voor dat u dezelfde vraag van mevrouw De Jong bij de Wmo binnenkrijgt, maar dat u deze keer de 4 stappen van de omgekeerde toets volgt. U zult dan als eerste met mevrouw De Jong in gesprek gaan over het effect dat ze wil bereiken. Pas als u dat helder heeft, gaat u kijken naar de grondwaarden van de wet. De Wmo stelt in zijn aanhef dat deze wet er is om mensen te ondersteunen bij hun zelfredzaamheid en participatie. Het doel van mevrouw De Jong sluit daar uitstekend bij aan. Vervolgens maakt u in stap 3 de afweging: waarom zou een voorziening die in principe algemeen gebruikelijk is, wél worden verstrekt? Wat als u aan mevrouw De Jong wél een fiets verstrekt, komt dan niet iedere inwoner om een fiets vragen? Waarom verstrekt u wel een veel duurdere voorziening als een scootmobiel? Pas als u hier in het individuele geval van mevrouw De Jong een objectiveerbare afweging in heeft gemaakt, gaat u verder naar stap 4: de randvoorwaarden. Ofwel: het toepassen van de regels. En bij mevrouw De Jong zou dat kunnen betekenen dat de fiets in haar geval niet als algemeen gebruikelijk moet worden gezien en dat u daarom maatwerk levert.

Workshop

De casus van de mevrouw De Jong maakt duidelijk wat het verschil is tussen het werken vanuit de regels en het werken vanuit het effect. Ook zet het op scherp dat integraal werken een noodzaak is: weten wat uw collega doet (in dit geval de bijzondere bijstand) is van groot belang. Wilt u verder kennismaken met de methodiek van de omgekeerde toets? Schrijf u dan hier in voor de workshop op 12 februari aanstaande in Utrecht! Ook verzorgen we de training graag incompany voor u en uw collega’s.

Geselecteerd op basis van dit onderwerp

Deel deze pagina