Kritiek SCP

Waar richt zich de kritiek van het SCP met name op? Een greep uit de belangrijkste punten:

  • De wet was bedoeld om 1 regeling naar werk te zijn voor mensen met een arbeidsbeperking. De werkelijkheid is echter veel complexer. Er zijn nog steeds meerdere regelingen (Wet Banenafspraak, Beschut werk en ook de Wajong) die met elk eigen regels en voorwaarden voorzieningen aan werkgevers verstrekken. Daarnaast leggen gemeenten elk afzonderlijk ook vaak nog eigen voorwaarden op. Voor werkgevers onoverzichtelijk en niet stimulerend. De groep van werkgevers die met de doelgroep aan de slag wil groeit niet en er is nog veel onbekendheid met de stimuleringsmaatregelen.
  • De aannames in de wet blijken niet te kloppen. Veel mensen zijn niet tot werken in staat of zijn niet in beeld bij de gemeente. Van de mensen in de bijstand denkt 60% zelf niet in staat te zijn om te werken.
  • De middelen die gemeenten kunnen inzetten (loonkostensubsidies, proefplaatsingen, no risk etc.) zijn wel belangrijk maar niet toereikend. Met name persoonlijke en continue begeleiding zijn essentieel voor succes.
  • De financiële middelen voor participatie zijn de laatste jaren sterk afgenomen en door de financiële prikkelwerking van de Bijstandswet kiezen gemeenten eerder voor mensen die snel kunnen uitstromen en niet voor de mensen die meer hulp nodig hebben.

Het SCP adviseert om de financieringsstructuur zo aan te passen dat het rendeert om juist aandacht te schenken aan mensen met de grootste afstand tot de arbeidsmarkt. Daarnaast moet het systeem veel simpeler en moeten we onze verwachtingen naar meer realistische perspectieven bijstellen. Vooral omdat er jaren van hoogconjunctuur achter ons liggen die meer kansen boden aan de doelgroep van de Participatiewet en bij de te verwachten economische tegenwind deze mensen vaak als eerste weer hun banen verliezen.

Lichtpuntjes

Er zijn ook wat lichtpuntjes. Hoewel het aantal gerealiseerde plaatsen Beschut werk (3277 plaatsen per 1-7-2019 ) nog achterblijft bij de doelstelling (4600 per 1-1-2019), is er sprake van een progressieve trend. Het aantal plaatsen neemt het laatste jaar versneld toe en het lijkt erop dat meer gemeenten nu serieus werk maken van de realisatie. Ook het aantal banen in de Wet Banenafspraak is tot op heden ruim gerealiseerd. Wel betreft het hier vaak tijdelijk werk via uitzend- of detacheringsconstructies. De duurzaamheid van dit werk zal in de komende jaren een bron van zorg blijven.

Reactie kabinet

Het kabinet heeft in meerdere brieven gereageerd op de evaluatie van het SCP. Zo werd in een reactie op een motie uit de Tweede Kamer aangekondigd dat de vrijblijvendheid rondom de invulling van de tegenprestatie eraf gaat. Uit onderzoek blijkt dat 60% van de mensen in de bijstand meent vrijgesteld te zijn van sollicitatieverplichtingen, vaak ingegeven door weinig contactmomenten met de gemeente. Het kabinet vindt dit niet acceptabel en wil hier, zonder inzet van extra middelen, verandering in zien.

Verder is er een Kamerbrief verschenen over de voortgang van het programma Simpel Switchen. Dit programma heeft als doel om de doorgang in de participatieketen te bevorderen en daar waar mogelijk drempels weg te nemen. In de brief van 20 november wordt de stand van zaken weergegeven. Zo wordt onder meer het vervallen van de zoektermijn van 4 weken voor jongeren met een arbeidsbeperking aangekondigd en de versoepeling van de overgang van WW naar bijstand. Ook zal het inzicht in de financiële gevolgen van mensen die aan het werk gaan verbeteren door de lancering van een rekentool.

 

Geselecteerd op basis van dit onderwerp

Deel deze pagina