Stel u hebt een hypotheek afgesloten en krijgt een brief van de bank met daarbij een akte. Hierin leest u het volgende: “Ter uitvoering van de overeenkomst verleent de schuldenaar aan de schuldeiser, die zulks aanneemt, recht van hypotheek respectievelijk – voor zoveel nodig nu voor alsdan – recht van pand op het hierna te omschrijven onderpand, tot meerdere zekerheid voor de terugbetaling van voormelde hoofdsom.”

Begrijpelijk

U knippert een paar keer met uw ogen en leest de zin nog eens. Grote kans dat u het dan nog niet begrijpt. Maar deze zin bevat erg belangrijke informatie voor het geval u de hypotheek niet meer kunt betalen. Toch handig als u dan snapt wat er staat. Waarom staat het er dan niet in voor u begrijpelijk Nederlands? Wil de bank misschien niet dat u het begrijpt? Of denkt de bank dat het alleen op deze manier juridisch juist is geschreven? Een tekst is niet interessanter of belangrijker als er veel lange zinnen en moeilijke woorden in staan. Moeilijke woorden leiden de lezer af van de boodschap en nodigen minder uit tot lezen. De kans is groot dat de lezer de boodschap dan niet meekrijgt. Voor de gemeente is het van groot belang dat de boodschap wél overkomt bij de klant en dat die doet wat er van hem verwacht wordt. Verplaats u daarom in de klant en schrijf in klare taal!

Klare taal

Teksten in klare taal bevatten:

  • een duidelijke structuur;
  • korte en actieve zinnen;
  • vaak voorkomende, concrete woorden.

De meeste mensen vinden teksten die aan deze kenmerken voldoen het prettigst om te lezen, ook hoogopgeleide mensen! Een vaak aangehaald onderzoek hierover is dat van Jakob Nielsen (Lower-Literacy Users: Writing for a Broad Consumer Audience). Hij onderzocht wat de effecten zijn bij laag- en hoogopgeleide mensen als je een tekst eenvoudig maakt. Hij ontdekte dat zowel laag- als hoogopgeleide mensen een vereenvoudigde tekst:

  • sneller kunnen lezen;
  • beter begrijpen;
  • en meer waarderen.

Om deze reden is Stimulansz zich gaan specialiseren in het herschrijven van ingewikkelde, ambtelijke teksten naar teksten die (bijna) iedereen begrijpt en die juridisch kloppen.

Onbegrijpelijke beschikkingen

Lees de onderstaande tekst uit een beschikking van gemeente X:

“Hiervoor leggen wij u een boete op van € 880. Deze boete zal middels verrekening met de uitkering worden geïnd.”

Een lekker korte zin, maar denkt u dat iedere klant dit snapt? Waarschijnlijk niet. Nu is voor een deel van de klanten het lezen van een brief sowieso al moeilijk, en het lezen van een dergelijke zin al helemaal! Het kan eenvoudiger en concreter:

“U krijgt hiervoor een boete van € 880. Wij verrekenen de boete met uw uitkering. Dat wil zeggen dat wij iedere maand een deel van uw uitkering inhouden om de boete mee af te lossen. Dit doen wij net zolang tot u de hele boete hebt betaald.”

Nog te moeilijk vindt u? Het kan nog eenvoudiger:

“U krijgt een boete van € 880. Hoe betaalt u die boete? U krijgt minder uitkering. Vanaf 1 maart ontvangt u per maand € 60 minder. Dit bedrag gebruiken wij om uw boete mee af te lossen. Zo betaalt u elke maand een deel van de boete, net zolang tot u het hele bedrag hebt betaald.”

Boodschap

Een tekst in klare taal is niet per se langer dan een tekst met moeilijke woorden. Zie dit voorbeeld:

“U hebt nog een schuld aan de gemeente van € 2.454. Ter aflossing van deze schuld is met u een betalingsregeling getroffen van € 64 per maand. Regelmatig wordt uw aflossingscapaciteit opnieuw onderzocht, waarbij ook uw vermogensbestanddelen worden betrokken.”

En dezelfde tekst in (zeer) eenvoudig Nederlands geschreven:

“U hebt vorig jaar te veel bijstand ontvangen. Daarom hebt u nu een schuld bij de gemeente. U betaalt iedere maand € 64. U moet nog € 2.454 betalen. Wij bekijken een keer per jaar hoeveel u kunt betalen.”

In de communicatie met uw klanten kunt u zelf bepalen hoe moeilijk u uw teksten maakt. Maar het is goed om te beseffen dat hoe formeler u schrijft en hoe ambtelijker uw taalgebruik is, hoe minder klanten begrijpen wat u bedoelt. En dat is toch jammer van uw belangrijke boodschap.

Standaardteksten

Stimulansz heeft verschillende informatieproducten in klare taal voor het sociaal domein. Het gaat om standaardteksten die eenvoudig zijn aan te passen aan het eigen gemeentelijk beleid:

  • Modelbeschikkingen en -brieven voor de Participatiewet, het Bbz, IOAW en IOAZ, de Wmo en de Jeugdwet.
  • Publieksinformatie over het sociaal domein, zoals over werk en inkomen, bijvoorbeeld voor Jalp.

Stimulansz maakt ook voorlichtingsfilmpjes voor mensen die moeite hebben met geschreven informatie. Ingewikkelde onderwerpen uit de Participatiewet worden hierin op eenvoudige wijze uitgelegd.

 

Auteurs: Ady Bijlsma en Annemieke Wildenburg

Wilt u uw klanten ook goed informeren?

Geselecteerd op basis van dit onderwerp

Deel deze pagina