Dit blijkt uit onderzoek in opdracht van het Wetenschappelijk Onderzoeks- en Documentatiecentrum (WODC). Zo kost een criminele jeugdgroep gemiddeld  € 1.900.000 per jaar en kost een overlastgevende groep gemiddeld € 1.500.000 per jaar. Als deze kosten worden vertaald naar individuele jongeren blijkt dat deze de maatschappij jaarlijks ruim € 50.000 per persoon kosten.

Een aanzienlijk deel van de maatschappelijke kosten die veroorzaakt worden door criminele- en overlastgevende groepen jongeren zijn voor rekening van de gemeente. Bijvoorbeeld voor de inzet van ondersteuning op het gebied van onderwijs (leerplicht), zorg (jeugdhulp en Wmo) en werk en inkomen. En toch zetten maar weinig gemeenten proactief in op de zorg en ondersteuning voor kwetsbare jongeren en hun gezinnen.

Vroeg in beeld …

Jongeren die lid zijn van criminele- en overlastgevende groepen kenmerken zich vaak door een lange hulpverleningsgeschiedenis. Ze groeien vaker op in ontwrichte gezinnen, hebben een groter risico op het ontwikkelen van gedrags- en/of ontwikkelingsproblemen en hebben vaker verminderde schoolprestaties. Hierdoor zijn ze vaak al op jonge leeftijd in beeld bij verschillende instanties. Maar toch lukt het meestal niet om de negatieve spiraal te doorbreken.

Eén van de oorzaken dat het niet lukt om de negatieve spiraal te doorbreken, is de veelal vraaggerichte houding van gemeenten en hulpverleningsinstanties. Zo wordt in veel gevallen pas zorg en ondersteuning ingezet als jongeren of ouders een hulpvraag hebben. Maar het is bekend dat juist kwetsbare jongeren en gezinnen moeite hebben met het vragen om hulp. Zij weten namelijk vaak niet de weg naar de hulpverlening. Verder hebben deze jongeren en gezinnen vaak een negatief beeld van gemeenten en hulpverleningsinstanties, waardoor zij terughoudend zijn met vragen om hulp.

Een tweede oorzaak is het gebrek aan mogelijkheden voor professionals om door te pakken bij signalen dat het niet goed gaat met een jongere. Pas als het heel slecht gaat kan er ingegrepen worden. Dat geldt eigenlijk alleen voor minderjarige jongeren. Voor meerderjarige jongeren is het namelijk relatief gemakkelijk om zich te onttrekken aan het zicht van de gemeente en hulpverleningsinstanties.

… maar geen passende zorg en ondersteuning

Door de vraaggerichte houding van gemeenten en het gebrek aan mogelijkheden voor professionals om door te pakken, wordt vaak te lichte zorg en ondersteuning ingezet. Hierdoor levert de zorg en ondersteuning van gemeenten en hulpverleningsinstanties vaak niet het gewenste resultaat op en leidt het eerder tot meer negatieve ervaringen bij jongeren en ouders.

Investeer in een proactieve aanpak …

Werken met kwetsbare jongeren en gezinnen is ongelooflijk lastig en vraagt om veel geduld en expertise van professionals. Gemeenten en hun partners kunnen dit makkelijker maken voor professionals door het bijvoorbeeld mogelijk te maken dat professionals vroegtijdig passende zorg en ondersteuning proactief kunnen aanbieden aan kwetsbare jongeren en hun gezinnen. Ook als jongeren en ouders geen hulpvraag hebben. Hiervoor is het wel belangrijk dat gemeenten en hun partners goede samenwerkingsafspraken maken en jongeren goed in beeld houden, ook als ze meerderjarig zijn.

… dat betaalt zich terug

Dat gemeenten en hun partners momenteel niet staan te springen om extra geld te investeren in de zorg en ondersteuning voor kwetsbare jongeren en gezinnen is begrijpelijk. De budgetten staan immers onder druk en deze investeringen gaan waarschijnlijk jaren voor de baat uit. Maar het vroegtijdig en proactief aanbieden van passende zorg en ondersteuning is op de lange termijn veel goedkoper. Er kan waarschijnlijk een aanzienlijk deel van de honderden miljoenen die per jaar worden uitgegeven aan criminele- en overlastgevende jongeren mee worden terugverdiend. Investeren betaalt zich dus vanzelf terug.

Geselecteerd op basis van dit onderwerp

Deel deze pagina