En een algemene voorziening mag, mits die voldoet aan zoveel wettelijke eisen, dat het niet uit kan. Zeker geen gemakkelijk bereikbare oplossing zonder veel werk voor de gemeente. Oude normen mag je verlagen, afwijken van het CIZ-protocol, maar alleen gedegen onderbouwd. Zo goed als onmogelijk. Tot slot: resultaatgericht indiceren mag, maar de maatstaf moet volstrekt helder zijn, dus: de concrete wijze van invulling aan het bereiken van het resultaat bevatten.

Gemeenten konden het weten

Waar ik niets over lees is de vraag hoe kon dat gebeuren. Hoe konden gemeenten iets doen waarvan 2 jaar geleden duidelijk was dat het niet kon. Waarvan iedere jurist, thuis in Wmo land wist dat dit niet kon. Waarover ambtenaren zich de blaren op de tong hebben gepraat om dat uit te leggen aan hun bestuurders. Kortom: waar ingewijden van zeiden: niet doen. Maar wat desondanks toch is doorgezet. En nu, zoals te verwachten afgeschoten. Hoe kon dit gebeuren?

Drijfveer één: bezuinigen

Als ik zie wat er is gebeurd is constateer ik 3 dingen. Allereerst: deze besluiten zijn louter ingegeven door een vermeende noodzaak tot bezuinigen. En ik schrijf bewust vermeend, want nu al blijken er overschotten; misschien wat voorbarig dat te concluderen, maar van grote tekorten is zeker geen sprake. En bezuinigen kon je ook anders, wat ook gebeurt. Gevolg: dubbele bezuinigingen, deels terecht, deels onterecht. Dat bewijzen gemeenten die het bij het oude hebben gelaten. Die zitten niet in grote problemen!

Systeemdenken

De tweede constatering is: men is niet uitgegaan is van de klanten, maar van systemen. En in die systemen moesten de klanten ingepast worden. In het kader van de Wmo waarbij het adagium “maatwerk” is: onhandig. Wat je doet moet passen bij je klanten. Niet andersom.

Bijstandsdenken

De derde constatering: veel oplossingen volgen het bijstandsdenken. Je moet je hulp zelf betalen, kan dat niet dan doe je maar een beroep op de bijstand. Ho: de Wmo is geen bijstandswet. Als dat een goede oplossing was geweest was het hele systeem in 1994 door SZW wel in de bijstand ondergebracht. Ik heb berekeningen gezien die zo uit de bijstandsla kwamen en los werden gelaten op een Wmo-situatie. De Wmo is geen Participatiewet. We kunnen veel van elkaar leren. Maar een Wmo-probleem vraagt geen bijstands-oplossing.

Olifanten in een porseleinkast

Dus heeft een aantal gemeenten zich, geleid door deze uitgangspunten, gedragen als olifanten in een porseleinkast. Die gemeenten worden nu geconfronteerd met de consequenties. Schade die geen verzekering dekt!

Slachtoffers

Wie zijn de slachtoffers? Deels de doelgroep. Een deel heeft zich aardig kunnen redden. Dat deel had je met zorgvuldig onderzoek ook op kunnen sporen. Een ander deel is in de problemen gekomen. Andere slachtoffers zijn medewerkers van instellingen voor thuiszorg. Dat die instellingen zich aanpassen werd hoog tijd. Een top met soms salarissen meer dan een minister en werkenden op de vloer die nauwelijks bijgeschoold werden. Een systeem dat naast goede hulp ook veel lucht bevatte. Dat moest veranderen. Maar niet op deze manier. Want die directeuren redden zich wel. Wie zich niet redden zijn de mensen aan de basis.

Leren

We zullen hier van moeten leren, anders gebeurt iets dergelijks over 3 jaar weer. Even voorspelbaar en even zinloos. Met weer onschuldige slachtoffers!

Geselecteerd op basis van dit onderwerp

Deel deze pagina