Met deze boodschap besluit het Toezicht Sociaal Domein haar laatste onderzoeksrapportage ‘Ook voor kwetsbare jongeren een passende toekomst’. Dit is op zich geen schokkende of zelfs nieuwe boodschap, maar het is wel een boodschap die gevolgen heeft voor de manier waarop veel gemeenten nu werken. Want wanneer de reguliere hulp van gemeenten een preventiever karakter krijgt, zullen de effecten op de lange termijn belangrijker worden bij de keuze welke hulp er ingezet wordt. Het gaat immers niet meer alleen om nu, maar ook om de jaren die nog gaan volgen. Maar hoe bepaal je als professional wat de effecten op de lange termijn zullen zijn? En hoe bepaal je wat er nodig is om deze effecten te behalen?

Extra kwetsbaar…

Jongeren onderscheiden zich van andere groepen door hun onvoorspelbare en soms risicovolle gedrag. Dit gedrag is deels te verklaren door de vele ontwikkelingen die de hersenen doormaken in de adolescentie. De adolescentie is de levensfase tussen de kindertijd en de volwassenheid en loopt door tot ongeveer het 25e levensjaar. In deze levensfase maken jongeren zich los van hun ouders en hun omgeving en gaan ze – al experimenterend – op zoek naar hun eigen identiteit en plek in de samenleving. Hierdoor zijn jongeren in deze levensfase extra kwetsbaar. Ze komen bijvoorbeeld gemakkelijk en sneller in de problemen. En één probleem leidt als snel tot meer problemen, zeker als jongeren geen stabiele basis hebben om op terug te vallen. Het is dus belangrijk dat professionals de persoonlijke situatie van jongeren goed in kaart brengen voordat ze bepalen welke hulp passend is. Want de effecten op de lange termijn kunnen alleen bepaald worden als alle problemen, kwetsbaarheden, wensen en kansen besproken zijn. Het in kaart brengen van de persoonlijke situatie van jongeren kan veel tijd in beslag nemen. Zeker als andere professionals of het netwerk van de jongere betrokken moeten worden. In de tussentijd is het belangrijk dat de professional niet ingrijpt. Tenzij er direct gehandeld moet worden, bijvoorbeeld als een jongere een woning of een inkomen nodig heeft.

Omdat de situatie van jongeren snel kan veranderen is het ook belangrijk dat professionals de persoonlijke situatie in de gaten blijven houden. Op deze manier kan de hulpverlening snel worden aangepast als dit nodig is. En kan voorkomen worden dat jongeren een (nieuwe) negatieve ervaring opdoen, uitvallen of zelfs uit beeld raken. Het is daarom belangrijk dat professionals duidelijke afspraken maken met jongeren, hun netwerk en andere betrokken professionals.

… maar bijzonder veerkrachtig

Maar jongeren onderscheiden zich ook door hun grote veerkracht. Zo kunnen de meeste jongeren met goede hulp uiteindelijk zelfstandig verder. Maar dan moet er wel iemand zijn die ze eerst de helpende hand biedt en ze niet zomaar loslaat. Dus ook niet als ze weer eens hun afspraken niet nakomen of de regels overtreden. Het is namelijk aannemelijk dat het loslaten van een jongere op de lange termijn meer negatieve gevolgen heeft. Om kwetsbare jongeren goed op weg te helpen, is het dus belangrijk om naast de kortetermijneffecten ook te kijken naar de langetermijneffecten. Jongeren hebben immers nog een heel leven voor de boeg.

Zoekt u de laatste kennis en inzichten over Jeugd?

Geselecteerd op basis van dit onderwerp

Deel deze pagina