Werknemersverzekeringen, volksverzekeringen en sociale voorzieningen

Het socialezekerheidsstelsel omvat werknemersverzekeringen, volksverzekeringen (samen: sociale verzekeringen), sociale voorzieningen en de Zorgverzekeringswet:

  • Onder werknemersverzekeringen vallen: Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA) en de Werkloosheidswet (WW).
  • Tot de volksverzekeringen behoren: Algemene Ouderdomswet (AOW), Wet langdurige zorg (Wlz), Algemene Nabestaandenwet (Anw), en de Algemene Kinderbijslagwet (AKW).
  • De sociale voorzieningen zijn: Participatiewet, Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ), de Toeslagenwet, Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW), Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (Bbz 2004), Wet inkomensvoorziening oudere werklozen (IOW), Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo 2015) en de Wajong. Overigens zijn er naast de toeslagen die worden geregeld in de Toeslagenwet ook inkomensafhankelijke toeslagen: zorgtoeslag, huurtoeslag, de kinderopvangtoeslag en het kindgebonden budget.
  • Zorgverzekeringswet (ZVW).

Ontwikkeling van de sociale zekerheid

De eerste sociale verzekeringswet was de Ongevallenwet uit 1901. Voortaan waren werknemers die werkten bij een gevaarlijk industrieel bedrijf verzekerd als ze te maken kregen met een bedrijfsongeval. De uitkering liep door nadat de leeftijd van 65 jaar was bereikt. In 1913 werd de Invaliditeitswet van kracht. De eerste echte volksverzekering is de AOW. Deze bestaat sinds 1957. Die bedroeg destijds 804 gulden per jaar voor alleenstaanden en 1338 gulden voor gehuwden.

Continue aanpassingen

Het socialezekerheidsstelsel is continu in ontwikkeling. Tot in de jaren tachtig was het stelsel in opbouw, sinds de jaren negentig is er sprake van een zekere afbouw. Het stelsel past zich steeds aan de maatschappelijke ontwikkelingen aan. Zo zijn er ingrepen gedaan in de WW, de ANW en de Zvw, omdat Nederland steeds meer in de pas moet lopen met de EU. De nadruk komt daarbij steeds meer te liggen op de eigen verantwoordelijkheid en de eigen kracht. Dat zie je terug in de Wmo 2015: mensen moeten zoveel mogelijk een beroep doen op hun eigen omgeving.

Sommige wetten zijn deels of volledig geprivatiseerd, zoals de Ziektewet, de ANW en de Zvw. De bijstand is activerender gemaakt. En de WAO is eind 2015 vervangen door de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA). In deze wet staat het werken naar vermogen centraal. Ook de WAJONG is aangepast. Sinds 2015 is deze wet alleen nog toegankelijk voor jongeren die blijvend en volledig arbeidsongeschikt zijn. Het doel hiervan is, dat zoveel mogelijk jongeren gaan werken.

Eind 2016 is de WW herzien. De duur van de uitkering is beperkt. Verder gaat de AOW-leeftijd de komende jaren omhoog. Overigens blijft de AOW-leeftijd in 2024 gelijk blijft aan 2022 en 2023: 67 jaar en 3 maanden.

Boek ‘Praktische informatie over Sociale zekerheid’

Best complex, het socialezekerheidsstelsel. Het lijkt een wirwar van regels en voorschriften. Bovendien doen zich jaarlijks wijzigingen voor. Hoe achterhaalt u de juiste informatie? Elk voorjaar verschijnt de nieuwe editie van het boek ‘Praktische informatie over Sociale zekerheid’. Stimulansz ontwikkelt het boek in samenwerking met uitgever Wolters Kluwer. Het geeft in begrijpelijke taal een praktische beschrijving van het actuele socialezekerheidsstelsel. Geen moeilijke juridische toepassingen, maar een helder uitleg van alle wetten met casussen en verwijzingen naar wetsartikelen. Het boek behandelt alle velden van de sociale zekerheid, inclusief de werkgeversregelingen en het ambtenarenrecht.

Daarmee is het boek een handige wegwijzer voor iedereen die te maken heeft met de continue continu veranderingen in de sociale zekerheid. Ook is het boek heel geschikt als studieboek voor leerlingen die zich bezighouden met het lesonderdeel sociale zekerheid.

Inhoud van het boek

  • Inleiding
  • Werknemer en werkgever
  • Ziekte
  • Arbeidsongeschiktheid
  • Werkloosheid
  • Kinderbijslag en kindgebonden budget
  • De AOW
  • De ANW
  • Aanvullende pensioenen
  • Ziektekosten
  • Wmo 2015 en Jeugdwet
  • De zelfstandig ondernemer
  • De ambtenaar
  • De bijstand
  • Regelingen voor mensen met een arbeidsbeperking
  • Internationale sociale zekerheid
  • Klachten, bezwaar en beroep
  • Boeten, maatregelen, terug- en invordering

Lees meer over het boek en bestel ‘m online!

banner opleidingen en trainingen sociaal domein

Neem nu contact op met

Ingrid Sens

Ingrid is specialist op het gebied van teksten voor het publiek én voor de professional. Daarnaast is ze hoofdredacteur van de kennisbank Inzicht Sociaal Domein.