Maar volgens het VN-Verdrag is dat niet de eerste ‘zorg’, want dat is de toegankelijkheid van de stemlokalen.

Aangepaste Kieswet

Dit zijn de eerste verkiezingen na de ratificatie van het VN-Verdrag. Waarom dat belangrijk is? Met de ratificatie is er een gewijzigd artikel J4 in de Kieswet gekomen. Het 2e lid van dat artikel luidt nu: ‘Burgemeester en wethouders dragen er zorg voor dat alle in de gemeente aangewezen stemlokalen zodanig zijn gelegen en zo zijn ingericht en uitgerust, dat kiezers met lichamelijke beperkingen zoveel mogelijk hun stem zelfstandig kunnen uitbrengen.’ En het 3e lid luidt: ‘Indien burgemeester en wethouders niet voldoen aan het 2e lid informeren zij de gemeenteraad over de reden hiervoor.’ Met andere woorden: stemlokalen dienen in principe toegankelijk te zijn. Wat betekent dat in de praktijk?

Twee gemeenten

Ik ben allereerst eens naar mijn eigen gemeente gaan kijken, Leeuwarden. Deze gemeente heeft 61 stemlokalen. Onder de lijst staat: ‘Alle stembureaus – uitgezonderd de kantoorunit aan het Groningenplein – zijn met hulp van derden toegankelijk voor mindervalide kiezers met een rollator of smalle rolstoel. De met (rolstoelsymbool) gemerkte stembureaus zijn voor rolstoelgebruikers toegankelijk zonder hulp van derden.’ Van de 61 stemlokalen hebben er 21 een rolstoelsymbool. Dat is zeg maar bijna 1/3e. En die andere stembureaus? Geen idee wat het betekent dat zij ‘met hulp van derden toegankelijk voor mindervalide kiezers met een rollator of smalle rolstoel’ zijn. Want wat betekent die hulp van derden? Wordt die geboden door het personeel van het stembureau? En wat is een smalle rolstoel? In mijn woonplaats Grou zijn 3 stemlokalen, waarvan er 1 een rolstoelsymbool heeft. Die andere 2 kan ik op 15 maart gaan bekijken…..

Dan mijn geboortegemeente: Rotterdam. Die heeft heel wat meer stembureaus. En kent alleen maar het onderscheid: invalidetoegankelijk: ja of neen. Als ik het goed heb geteld zijn er in totaal 363 stembureaus, waarvan er 295 ja hebben onder de kolom: invalidetoegankelijk. Of, wat inzichtelijker: er zijn er 68 niet toegankelijk. Dat is bijna 1/5 van alle stembureaus. Dus 4/5e is toegankelijk. Volgens opgave van de gemeente.

Betekenis van deze overzichten

Wat je met die overzichten moet weet ik niet. De Kieswet is helder: alle stemlokalen moeten zo zijn gelegen en ingericht dat zelfstandig een stem uitbrengen mogelijk is. Dit betekent dat de gemeente Leeuwarden nog wat te doen heeft: met hulp van derden is niet zelfstandig. In Rotterdam ziet het er wat positiever uit. Daar moet aan 68 stemlokalen iets gedaan worden. Waarbij we moeten bedenken dat dit de eerste verkiezingen zijn, waar dit artikel voor geldt. En waarbij opvalt dat beide gemeenten achterhaalde termen gebruiken, die ook niet stroken met de tekst van de kieswet: mindervalide kiezers en invalidentoegankelijk zijn echt termen uit de oude doos. De Kieswet spreekt van ‘kiezers met lichamelijke beperkingen’ wat een aanzienlijk duidelijkere omschrijving is! En een omschrijving die de kiezer voorop stelt, zij het dan kiezers met beperkingen. Invalide en mindervalide zijn oude medische termen. Het VN-Verdrag heeft het medisch model afgezworen!

Wat is de invloed van het VN-Verdrag?

Wat interessant is, is om te kijken of de beide colleges van burgemeester en wethouders van Leeuwarden en Rotterdam de Raad het waarom van deze verdeling hebben laten weten, zoals de Kieswet vereist! Ik ga dat uitzoeken en blog daar later over.

Wat belangrijk is, is dat er geïnventariseerd wordt. Dat een toegankelijkheidswerkgroep, of een andere cliëntengroep, al dan niet met behulp van leerlingen van een technische opleiding de stemlokalen eens gaan beoordelen op toegankelijkheid. Beter zou zijn als de gemeente dat zelf deed, maar die hebben op een verkiezingsdag wel iets anders te doen. Als er geïnventariseerd wordt, is het van belang dat iedereen dezelfde normen gebruikt. Het “Handboek voor Toegankelijkheid” (Auteur: Maarten Wijk, Uitgever: Vakmedianet Bouwdata B.V. Prijs: € 174,90, ISBN 978-90-12-58505-7) is prijzig maar hét standaardwerk op dit gebied. Als iedereen dit gebruikt weten we zeker dat er niet met 2 maten wordt gemeten! Aan de hand van dit soort inventarisaties zou de situatie aangepast kunnen worden. Met de volgende verkiezingen kunnen we dan kijken wat er gebeurd is om aan de Kieswet te voldoen!

Blinden en slechtzienden

Voor kiezers met een visuele beperking blijft het probleem van de onleesbare stemformulieren bestaan. Zij kunnen niet stemmen zonder hulp. De stemmachine is de oplossing, maar politiek was dit nog niet haalbaar, vanwege angst voor het lek zijn van de gegevensopslag/verwerking. Toch valt ook de groep mensen met een visuele beperking onder de Kieswet. Hier valt ook nog heel wat te winnen. Maar daarvoor hoeven stemlokalen niet aangepast te worden. Er moeten gegarandeerd veilige machines gebruikt worden!

Geselecteerd op basis van dit onderwerp

Deel deze pagina