Dit aantal zal de komende jaren waarschijnlijk verder toenemen door de invoering van de Participatiewet en de wijziging van de Wajong. Gemeenten moeten dus op zoek naar nieuwe vormen van ondersteuning voor jongeren in de bijstand. Anders wacht voor een groeiende groep jongeren een toekomst in de bijstand.

Voor veel jongeren in de bijstand geldt dat zij een grote afstand tot de arbeidsmarkt hebben, onder andere door (een combinatie van) het ontbreken van een startkwalificatie en werkervaring, het hebben van een lichamelijke, psychische of verstandelijke beperking of vanwege persoonlijke omstandigheden, zoals schulden of de zorg voor kinderen. Voor ongeveer 60% van de jongeren in de bijstand is het daardoor lastig om terug naar school te gaan of om werk te vinden. En 40% van de jongeren zit een jaar na aanvraag van de bijstandsuitkering dan ook nog steeds in de bijstand!

Mismatch ondersteuningsaanbod en doelgroep

Het huidige ondersteuningsaanbod van gemeenten lijkt niet te matchen met de behoeften en mogelijkheden van kwetsbare jongeren. Zo zetten gemeenten steeds meer in op digitale dienstverlening en groepsgewijze trainingen en trajecten, terwijl kwetsbare jongeren juist behoefte hebben aan persoonlijke begeleiding, individuele trainingen en maatwerktrajecten. Het is dan ook niet zo gek dat het gemeenten onvoldoende lukt om kwetsbare jongeren te ondersteunen richting een opleiding of werk.

Het huidige ondersteuningsaanbod van gemeenten gaat er vanuit dat het overgrote deel van jongeren zelfstandig en met standaardtrajecten een opleiding of werk kan vinden. Maar is het reëel om van jongeren met een licht verstandelijke beperking te verwachten dat zij uit de voeten kunnen met alleen digitale dienstverlening? En mogen gemeenten er vanuit gaan dat jongeren met forse schulden, die moeite hebben om hun hoofd boven water te houden, zelfstandig een opleiding of werk vinden? En mogen gemeenten verwachten dat jongeren met beperkte sociale vaardigheden baat hebben bij groepsgewijze sollicitatietrainingen? Momenteel verwachten gemeenten nog te veel van jongeren in de bijstand.

Aansluiten op behoeften en mogelijkheden

Het is belangrijk dat gemeenten in hun ondersteuningsaanbod rekening houden met de behoeften en mogelijkheden van jongeren en hun netwerk. Dit vraagt om meer creativiteit en durf van gemeenten en meer ruimte voor klantmanagers. Geef klantmanagers de ruimte om onderbouwd keuzes te maken in het belang van jongeren. Ook wanneer dit betekent dat eerst andere belemmeringen en problemen aangepakt worden voordat jongeren terug naar school of naar werk worden begeleid. Een goed voorbeeld is de JIM-aanpak voor jongeren in de Participatiewet. Dit is een netwerkgerichte en integrale aanpak die uitgaat van de behoefte van jongeren en die belemmeringen en problemen als één geheel ziet en aanpakt.

Tijd voor actie!

Gemeenten moeten nu op zoek naar nieuwe en experimentele vormen van ondersteuning voor jongeren in de bijstand. Alleen met een passend ondersteuningsaanbod kunnen gemeenten voorkomen dat de groep jongeren die langdurig aanspraak maakt op de bijstand de komende jaren verder groeit.

Geselecteerd op basis van dit onderwerp

Deel deze pagina