Gemeenten proberen te redden wat er te redden is.

Tornen aan de oude normen

Verreweg de grootste groep gemeenten heeft in het nieuwe beleid op één of andere manier getornd aan de oude normen. De oude normen lagen vast in het CIZ-protocol, zo genoemd omdat het deze naam had op het moment dat in 2007 de hulp bij het huishouden overkwam naar de gemeenten. Maar dat protocol was al veel ouder: het stamt uit de 90-er jaren van de vorige eeuw en was de weerslag van een onderzoek van het Verweij-Jonker-instituut. Deze normen zijn zo belangrijk omdat de Centrale Raad van Beroep in het verleden meerdere malen gesteld heeft dat dit acceptabele normen zijn, gebaseerd op een degelijk onderzoek.

Gemeenten zijn aan deze normen gaan tornen: door de kaasschaaf erover te halen, door met grotere tijd-kortingen te werken of door met modules te gaan werken, zoals de gemeente Utrecht.

Oordeel Centrale Raad

De Centrale Raad heeft in alle situaties geoordeeld dat er weliswaar afgeweken mag worden van de oude CIZ-normen, maar dat daar dan een onafhankelijk en zorgvuldig onderzoek aan ten grondslag moet liggen. Geen enkele gemeente kan tot nu toe voldoen aan die eis.

Onderbouwen met een onderzoek achteraf

Wat gemeenten nu gaan doen is een poging ondernemen hun nieuwe normen achteraf te onderbouwen. Zo heeft de gemeente Utrecht aan twee onderzoeksinstituten de opdracht gegeven tot een dergelijk onderzoek. De gemeente Utrecht is met modules gaan werken. Een basismodule, die voor iedereen voldoende moet zijn om het huis schoon te maken. In bijzondere situaties kunnen daar nog andere modules bovenop komen. De basismodule kent een omvang van 1,5 uur per week. Bij de rechtbank stelde de vertegenwoordiger van de gemeente dat dit voldoende was, zo zei ook de uitvoerende instelling en zei het gebruikersplatform. Maar wat gebeurde daarna: de wethouder besloot daar een half uur per week aan toe te voegen. Hoe kan dat nu? Was dan toch gebleken dat die 1,5 uur per week niet voldoende was. Waar was dat op gebaseerd? En waar is op gebaseerd dat die 2 uur per week wel voldoende zijn?

Mission impossible

Het is een onmogelijke opgave, zo lijkt me, dit soort normen achteraf te gaan onderbouwen. Daar is een tweetal redenen voor:

  1. Elke gemeente heeft zo zijn eigen systeem van nieuwe normen. Gaat nu elke gemeente komen met een gedegen onderzoek dat met hun aantal uren het huis daadwerkelijk schoongemaakt kan worden? Dat veronderstelt op zijn minst dat per gemeente er een andere vorm van vervuiling is, een veronderstelling die er onder het CIZ-protocol niet was! En ook niet bestaat!
  2. Een onderzoek achteraf, toegeschreven naar een bepaald toevallig tot stand gekomen systeem, zal nooit geloofwaardig worden.

Kortom: een onderzoek op een dergelijke manier zal geen indruk maken bij de Centrale Raad van Beroep.

Een nieuw landelijk onderzoek

Waar behoefte aan bestaat is wellicht een nieuw landelijk onderzoek, zoals in de 90-er jaren. Dat onderzoek lag ten grondslag aan het CIZ-protocol. Mijns inziens heeft een dergelijk onderzoek weinig zin. Ik heb namelijk ook onderzoek gedaan: empirisch onderzoek. Ik heb mijn huis proberen schoon te maken volgens de normen van het CIZ-protocol. Toegegeven, ik heb niet een seniorenwoning. Maar dat hebben veel gehandicapte burgers met mij niet. Maar mijn woning schoonmaken volgens de CIZ-normen was stevig aanpoten, om tot de conclusie te komen dat het niet lukte. En ik heb hard gewerkt. Ik ben heel benieuwd naar de uitkomsten van al die onderzoeken en de vraag of ze ook empirisch zijn onderbouwd! Door de onderzoekers?

Geselecteerd op basis van dit onderwerp

Deel deze pagina