Financiële gevolgen voor zelfstandig ondernemers

In Nederland zijn er 1,5 miljoen zelfstandigen, waarvan 1,1 miljoen geen personeel heeft. 1 op de 5 zelfstandigen heeft een aanvraag voor de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) ingediend. Mogelijk hebben nog meer ondernemers te maken met een omzetdaling, maar komt men niet in aanmerking voor de Tozo. In 2019 schatte 20% van de zelfstandig ondernemers in dat zij niet langer dan 3 maanden rond konden komen als het inkomen uit de onderneming weg zou vallen. De groep die in de problemen komt is naar verwachting dan ook ontzettend groot.

Schuldhulpverlening aan ondernemers voor corona

Uit een onderzoek van de nationale ombudsman uit 2018 bleek dat in veel gemeenten de toegang tot schuldhulpverlening voor zelfstandig ondernemers niet goed geregeld was. Sinds die tijd is er door de meeste gemeenten ingezet op verbetering van deze schuldhulpverlening. Dit is echter een behoorlijke opgave en de gevolgen van de coronacrisis maken dit niet makkelijk.

Wat zijn de dilemma’s?

Vanwege de coronacrisis hebben zelfstandig ondernemers tijdelijk te maken met minder inkomen. Ten minste, dat hopen we. Het is op dit moment onzeker hoelang de maatregelen om het coronavirus onder controle te krijgen in werking blijven en wat de effecten op lange termijn zijn. Het is nog de vraag hoe de wereld en de economie eruitzien na de coronacrisis.
Het feit dat de inkomensdaling waarschijnlijk tijdelijk is, maakt het voor schuldhulpverleners lastig om een passend advies te geven. Mensen zijn vaak nog niet bereid om grote concessies in de uitgaven te doen, waardoor hun situatie mogelijk later niet te stabiliseren is. De basis is namelijk dat de inkomsten hoger zijn dan de uitgaven.
Daarnaast is nog de vraag hoe er een levensvatbaarheidstoets gedaan kan worden. Hierbij wordt normaliter gekeken naar de omzet in het verleden, maar de vraag is of men op korte termijn deze omzet weer kan behalen. En hoeveel omzet is dan wel haalbaar als de maatregelen versoepeld of opgeheven worden?

Wat kunt u doen?

Deze vragen stellen schuldhulpverleners voor grote dilemma’s. Het is belangrijk dat ondernemers kunnen blijven ondernemen. Hier zijn de maatregelen vanuit de overheid ook op gericht. Hoe kan de schuldhulpverlening dan bijdragen aan deze visie?

  1. Adviseer te betalen wat betaald kan worden. Ook al geven banken en andere partijen uitstel van betaling, de rekening zal uiteindelijk wel voldaan moeten worden. Lukt het niet om alles in een keer te betalen, adviseer dan om het deel dat wel betaald kan worden meteen te betalen.
  2. Begeleid mensen naar een situatie waarin de inkomsten hoger zijn dan de uitgaven. Kijk waar bezuinigingen op korte termijn mogelijk zijn en kijk of men (tijdelijk) andere inkomsten uit arbeid kan verkrijgen met de onderneming of uit loondienst. Leidt dit niet tot een stabiele situatie, bespreek dan met de klant op welk punt hij bereid is om grotere concessies te doen. Begeleid iemand in de tussentijd om deze periode zo goed mogelijk door te komen.
  3. Begeleid mensen bij het oplossen van de schulden. Zodra de inkomsten hoger zijn dan de uitgaven, kan men feitelijk gezien starten met het regelen van de schulden. Zoals beschreven kan het bepalen van de afloscapaciteit echter lastig zijn. Daardoor is het belangrijk om te kijken naar mogelijkheden die perspectief bieden. Dit kan door het inzetten van betalingsregelingen, een spaarsanering of een bedrijfssaneringskrediet die past bij de huidige of te verwachten inkomenssituatie. Als gemeente kun je ook nadenken over een borgstellingsfonds voor bedrijfssaneringskredieten of over het opkopen van schulden.

Voor effectieve schuldhulpverlening aan ondernemers is het in alle gevallen gewenst dat er een goede samenwerking is tussen een schuldhulpverlener, een Bbz-medewerker, een accountant en een (vrijwillige) bedrijfsadviseur/coach. Ook het bieden van budgetcoaching of budgetbeheer is aan te raden.

Heeft u nog meer vragen over schuldhulpverlening ten tijde van corona?

U kunt ze stellen tijdens de online praktijktafel van 18 mei

Geselecteerd op basis van dit onderwerp

Deel deze pagina