Dagelijks horen we op het nieuws politici vertellen hoe belangrijk het is dat meer mensen aan het werk gaan. Omdat het goed is voor de mensen. En zeker ook omdat het goed is voor ‘s Rijks kas. Heb je geen werk en zit je in de WW of in de bijstand, dan schrijft de wet voor dat je alles in het werk moet stellen om werk te vinden. En is er geen werk dat bij je past, dan toch maar aan het werk in een willekeurige baan.

Verplicht gemotiveerd

Opvallend is dat als je een uitkering ontvangt, de wet niet automatisch ervan uitgaat dat je ook inderdaad graag wil werken. Je moet aan veel verplichtingen voldoen en het systeem controleert regelmatig of je inderdaad wel op zoek bent naar een baan. Uit een recente publicatie van het UWV kenniscentrum, met de prachtige titel Verplicht Gemotiveerd, blijkt dat mensen die intrinsiek gemotiveerd zijn de verplichtingen vanuit de wet niet nodig hebben om naar werk te zoeken. Sterker nog, het demotiveert en remt ze eerder af. Toch blijft het systeem controleren of je wel aan de norm wilt voldoen.

Maar wat betekent het eigenlijk voor mensen die er niet in slagen om aan de norm te voldoen. Ik sprak laatst een vrouw die al meer dan 10 jaar in de bijstand zit. Ze zou heel graag willen werken, maar het is haar nog niet gelukt om dit doel te bereiken. Ook de ondersteuning vanuit de gemeente heeft niet tot het gewenste resultaat geleid. Dagelijks ervaart zij dat ze niet voldoet aan de norm en heeft ze het gevoel dat ze door de samenleving wordt uitgesloten.

Werkgeluk

Er wordt vaak gezegd dat werk gelukkig maakt, je het gevoel geeft er bij te horen en dat het in je staat stelt om andere mensen te ontmoeten, je te ontplooien en een redelijk welvarend leven te leiden. En ook dat de meeste mensen graag een baan zouden hebben om mee te genieten van bovenstaande voorrechten. Als werk inderdaad gelukkig maakt, waarom hebben zoveel mensen dan problemen met het verhogen van de AOW-leeftijd? En waarom ervaren veel mensen stress in hun werk, krijgen een burn-out of raken geheel of gedeeltelijk arbeidsongeschikt na een bedrijfsongeval? Wat betekent werk voor deze mensen? Als het vinden van een baan geen doel meer is omdat je al een baan hebt, blijft werk dan een middel om de eerder genoemde voorrechten te realiseren? En geldt dit ook voor mensen die zware beroepen uitoefenen of eentonig werk moeten doen?

Herverdeling van arbeid

Hoewel in sommige sectoren krapte dreigt op de arbeidsmarkt, zijn er nog steeds meer mensen werkloos dan dat er banen zijn. Alle publieke inzet om mensen vanuit een uitkering aan het werk te krijgen is feitelijk een herverdeling van arbeid. De een zijn brood, is de ander zijn dood. De eisen van de arbeidsmarkt sluiten niet aan bij wat veel mensen te bieden hebben. Ook is het een illusie dat door training en scholing dit gat altijd overbrugd kan worden.

Stel dat het vinden van werk alleen als middel gezien zou worden om te kunnen participeren in de samenleving en niet meer als een op zichzelf staand doel, dan zou je andere vormen van participatie als gelijkwaardig kunnen aanmerken en geen geld en tijd meer hoeven te besteden aan het rondpompen van mensen op de arbeidsmarkt. Dat geld zou je dan kunnen gebruiken voor een basisinkomen. Het zou mensen die niet meer aan de eisen van het werknemerschap kunnen voldoen de mogelijkheid bieden de participatievorm te kiezen die bij hen past.

Geselecteerd op basis van dit onderwerp

Deel deze pagina