De oplossing lijkt simpel; laat vooral niet iedereen zijn eigen wiel uitvinden, maar leg het oor te luisteren bij anderen en bedenk dan een oplossing op maat voor de eigen gemeente. Klinkt goed, maar hoe kunnen we dit realiseren?

Cijfers

Iedere gemeente is uniek. Gemeenten met elkaar vergelijken is daarom moeilijk. Dit probleem is op te lossen door een beperkt aantal gegevens te standaardiseren en dan met elkaar te vergelijken. Dan nog is Amsterdam niet direct met Putjearendsveen te vergelijken. Maar er zijn genoeg andere gemeenten van ongeveer dezelfde grootte die dezelfde omstandigheden en problematiek kennen, waardoor dit wel kan. Op het terrein van Werk & Inkomen worden zo met behulp van een benchmark 228 gemeenten met elkaar vergeleken. De cijfers vormen hierbij een succesvolle basis voor het verhaal achter die cijfers.

Maar Werk & Inkomen (de uitvoering van de Participatiewet) is van nature op cijfers gebaseerd, en dan is vergelijken goed te doen.

Verhalen

Een heel andere kwestie is het bij de uitvoering van de Wmo en de Jeugdwet. Daar gaat het vooral om verhalen vertellen; verhalen over mensen, lokale situaties en de lokale manier van aanpak. “Dat zegt veel meer dan al die cijfers” is daar de gangbare mening. “Daarbij moeten we al zoveel registeren en dat gaat allemaal ten koste van de handen aan het bed”. Absoluut waar, maar verhalen worden anekdotes. Verhalen kunnen zeker inspireren, maar zeggen niets over het uiteindelijke effect op grotere schaal. Want er ligt geen objectief cijfermateriaal aan ten grondslag. Het gevolg is dat we niet openstaan voor elkaars verhalen en terugvallen op het syndroom van ‘not invented here’ en ‘bij ons is het toch anders’.

Zo bestaan er prachtige verhalen over hoe kinderen in armoede worden geholpen om mee te doen in de samenleving. Elke gemeente heeft daar haar eigen goede aanpak en kleurrijke voorbeelden bij. Maar het maakt pas indruk als jouw gemeente met deze aanpak meer kinderen in armoede bereikt en helpt dan er gemiddeld worden bereikt. Dan pas spitsen de andere gemeenten (en de eigen gemeenteraad) de oren.

Combineren

Aan de andere kant zeggen cijfers niks zonder de inkleuring door verhalen. Als een wijkteam het enorm druk heeft en aangeeft zoveel bewoners per week te spreken, zegt dit niks over de belangrijkste problematiek van de wijk en de aanpak op maat die daarbij hoort. De verhalen geven aan waarom er zoveel bewoners langskomen bij het wijkteam en wat hieraan gedaan wordt.

Dus wat te doen? De oplossing ligt voor de hand. Combineer cijfers en verhalen in één benchmark Sociaal Domein. De basis is er al, bij Werk & Inkomen. Hier is zelfs al de module verhalen vertellen ontwikkeld, maar alleen nog niet gevuld. Wat betreft de cijfers zijn hier al enkele hobbels genomen die bij de andere sectoren in het sociaal domein nog aandacht behoeven. Er worden nu nog alleen gegevens verzameld die toch al voor andere doelen verzameld moeten worden. Het gaat dus om een beperkte set gegevens, maar wel gestandaardiseerd. En het gaat nauwelijks handmatig. Gegevens worden automatisch (zonder BSN en encrypted) opgestuurd. Op die manier is het mogelijk om elke maand nieuwe cijfers te hebben, waardoor actuele sturing mogelijk wordt. Bij Wmo en Jeugd is het niet meteen logisch precies dezelfde weg te volgen. Relevante gegevens kunnen wellicht ook uit andere bronnen komen, zoals van energieleveranciers of woningcorporaties. Misschien kan ook via big data input geleverd worden, met name als het gaat om het onderbouwen van effecten.

Leren van elkaar

Minsten zo belangrijk is dat er verhalen worden opgehaald. Deze dienen dezelfde prominente plek te krijgen als de cijfers. Verhalen ondersteund door cijfers, en cijfers ondersteund door verhalen. We moeten komen tot een kwalitatieve/kwantitatieve benchmark. Dan pas gaan cijfers en verhalen leven en kunnen we echt leren van elkaar. Dan wordt een benchmark geen saaie vergelijking van cijfers, maar een basis voor gesprekken, bijeenkomsten en uitwisselingen tussen zowel managers, beleidsmakers als uitvoerders. Doen?

Breng uw gehele aanpak van armoede en schulden in beeld en zie meteen hoe u het doet in vergelijking met collega’s

Geselecteerd op basis van dit onderwerp

Deel deze pagina