De achtergrond van dat idee: de Wmo is maatwerk, dan heb je niets aan beleidsregels, want dat leidt niet tot maatwerk. En beleidsregels zijn bureaucratie en dat willen we niet. Tja, opnieuw: hoe komen ze erbij!

Waarom beleidsregels?

Als de gemeente een wet uitvoert, bijvoorbeeld de Wmo 2015, dan doe je dat met een aantal personen. Het is de bedoeling dat die personen de Wmo binnen de gemeente allemaal op een vergelijkbare manier uitvoeren. Dat betekent dat je ergens de regels hierover op papier moet zetten. Bijvoorbeeld wanneer iemand een bepaalde voorziening krijgt. Het moet niet zo zijn dat het oordeel afhangt van willekeur, zo van: ‘je moet zorgen dat je bij mevrouw X terecht komt, dan is de kans groter dat je iets krijgt dan bij mijnheer Y’. Bovendien is het handig wanneer burgers, die iets willen aanvragen, van tevoren kunnen weten aan welke eisen ze moeten voldoen willen ze in aanmerking komen voor een voorziening. Dus er moet iets op papier staan. Ook, en niet in de laatste plaats, voor een rechter. Die moet kunnen toetsen of het besluit berust op goed onderzoek, of er een goede afweging is gemaakt, en het juist is verwoord. Kortom: of het een correct besluit is. Maar als die nergens kan lezen hoe de gemeente een besluit neemt, en op welke inhoudelijke gronden, dan is toetsen niet mogelijk.

Niet in de verordening, wel in de beleidsregels

Dit soort informatie zet je niet in een verordening. Die geeft de grote lijnen aan. En moet door de gemeenteraad worden vastgesteld. Dus zet je dat soort informatie in beleidsregels. Die beleidsregels worden door het college van burgemeester en wethouders vastgesteld. En geven invulling aan de verordening. Via beleidsregels kan je sturen. Beleidsregels kunnen dus van tijd tot tijd veranderen. Dan is het handig als het college dat vaststelt en niet de Raad. Want vaststellen door de Raad neemt heel veel tijd in beslag. En het College vergadert iedere dinsdag en kan bij wijze van spreken iedere dinsdag daar iets over zeggen of aan doen. Dus beleidsregels hebben een dubbele functie: rechtsgelijkheid binnen de gemeente bevorderen en de burger (en anderen) op de hoogte houden welk beleid er gevolgd wordt als aanvulling op de verordening.

Wat zijn beleidsregels eigenlijk?

Beleidsregels vinden hun basis in de Algemene wet bestuursrecht, de wet waarin geregeld is hoe bestuursorganen (in dit geval: gemeenten) en burgers met elkaar om moeten gaan. Titel 4.3 luidt: Beleidsregels. Wat een beleidsregel is staat ook in de Algemene wet bestuursrecht:

‘Onder beleidsregel wordt verstaan: een bij besluit vastgestelde algemene regel, niet zijnde een algemeen verbindend voorschrift, omtrent de afweging van belangen, de vaststelling van feiten of de uitleg van wettelijke voorschriften bij het gebruik van een bevoegdheid van een bestuursorgaan.’ Eigenlijk is een beleidsregel niets anders dan het op schrift stellen van de dagelijkse praktijk hoe een gemeente met aanvragen en besluitvorming omgaat. En dan niet procedureel, maar met name inhoudelijk.

Vervoersvoorziening

Om bij de Wmo te blijven: wanneer heb je recht op een vervoersvoorziening? Als je slecht kunt lopen moet je met het collectief vervoer kunnen reizen. Maar wat is slecht lopen? Wie beoordeelt dat? Uit uitspraken van de hoogste rechter wordt duidelijk dat slecht lopen betekent dat je niet meer bij een bushalte kunt komen. En de gemiddelde afstand tot een bushalte is 800 meter. Dus als je niet meer dan 800 meter kunt lopen heb je recht op een vervoersvoorziening. Dat is een regel die (bijna) alle gemeenten hanteren. Dan is het ook handig als dat ergens op papier staat. In de beleidsregels. Zo zijn er heel veel voorbeelden te geven. En alle 15 of 50 medewerkers van een sociaal team weten wat het uitgangspunt is bij de beoordeling van de vraag: moet deze cliënt een vervoersvoorziening hebben.

Beleidsregels zijn dus belangrijk, niet overbodig en geen last. En het is niet zo moeilijk om ze te maken: gewoon met elkaar opschrijven hoe je tot bepaalde besluiten komt. Dat is meteen een aanleiding om met elkaar te praten over hoe je werkt, hoe je beoordeelt en hoe je met problemen daarbij omgaat! Rechtsgelijkheid en intercollegiale toetsing varen er wel bij!

De Rechtbank Den Haag heeft recent een uitspraak in de Jeugdwet hierover gedaan.

Zoekt u de laatste kennis en inzichten over de Wmo?

Geselecteerd op basis van dit onderwerp

Deel deze pagina