- De verkenning of er zelfstandige bestuursorganen zijn die onder de rechtstreekse verantwoordelijkheid van een minister kunnen worden gebracht. Daarbij wordt met name UWV genoemd.
- Een overheid die eenvoudig en betrouwbaar is.
- Het voornemen om wetten en regels continu te verbeteren via een periodieke Vereenvoudigingswet. Elk ministerie krijgt een target mee.
- Door minder (complexe) wet- en regelgeving, minder overhead en een minder omvangrijk ambtenarenapparaat.
- Er komt een flinke inhaalslag op digitale dienstverlening voor burgers.
- Uitvoerders krijgen meer ruimte en mandaat om professionele afwegingen te maken in het belang van mensen.
- Vertrouwen in burgers is het vertrekpunt, maar als het vertrouwen wordt beschaamd is de handhaving streng.
- Er komt een recht op vergissen en een recht op begrijpelijke taal. Ook als opdracht voor gemeenten.
Niet echt een verrassend lijstje voor wie de kamerstukken op ons vakgebied goed leest. Maar het is wel heel sturend dat het lijstje zo dominant in een regeerakkoord staat. Daar kan een kabinet op worden afgerekend.
UWV
Het mogelijk onderbrengen van UWV bij de overheid (kan landelijk of lokaal zijn) vond ik wel het meest verrassend. In de consultatiefase had ik de wijziging van de Wet SUWI, gericht op de versterking van de arbeidsmarktstructuur, wel langs zien komen maar die had ik toch met andere ogen gelezen. De kritiek in dat voorgenomen wetsontwerp op de huidige Suwi-structuur was overigens niet mals. Een greep:
- De regionale arbeidsmarktinfrastructuur kent een groot aantal van elkaar losstaande regelingen, loketten en samenwerkingsstructuren. Doordat het aanbod en de toegang van de arbeidsmarktdienstverlening versnipperd zijn, kunnen werkzoekenden, werkenden en werkgevers niet altijd de juiste dienstverlening vinden.
- Het ontbreekt aan een eenduidige structuur voor duurzame samenwerking en coördinatie in regionaal arbeidsmarktbeleid.
- Een structurele, gemeenschappelijke opdracht en focus ontbreken. Dit resulteert in versnippering in de samenwerking, de planvorming en de hieruit voortkomende dienstverlening.
Nieuwe doelen van het in consultatie gegeven wetsontwerp zijn:
- Er komt één Landelijk Beraad en in iedere arbeidsmarktregio één Regionaal Beraad. Dit ter versterking van de strategische samenwerking tussen publieke en private organisaties, op zowel landelijk als regionaal niveau.
- Het huidige regionaal Werkbedrijf gaat op in het Regionaal Beraad.
- Deze regionale structuur voor publiek-private samenwerking is een landingsplaats voor nieuwe en bestaande beleidsimpulsen met daarbij behorende middelen.
- Eenduidig en toegankelijk aanbieden van dienstverlening op lokaal niveau bevordert de vindbaarheid en doeltreffendheid. Dit wordt benadrukt in diverse rapporten binnen het domein van werk en inkomen. In deze nieuwe structuur worden re-integratiebudgetten van UWV en gemeenten over en weer inzetbaar.
Het regionaal loket
De dienstverlening van het regionaal loket moet bestaan uit een ontvangstfunctie (zowel fysiek als digitaal), het inventariseren van de hulpvraag, het geven van algemene informatie en advies over arbeidsmarktkansen, passende vacatures, scholingsmogelijkheden en het op weg helpen naar (online) dienstverlening. Als de hulpvraag hiertoe aanleiding geeft kunnen UWV en gemeenten vrijblijvend doorverwijzen naar passende dienstverlening gericht op de toeleiding naar werk. Afhankelijk van de hulpvraag kan ook doorverwezen worden naar dienstverlening buiten het domein van werk en scholing, zoals bij vragen over geldzorgen of wonen. Afhankelijk van de regionale keuzes kan de toegangsfunctionaliteit ook beschikbaar zijn op andere plekken, bijvoorbeeld op locaties waar mensen binnenlopen voor ondersteuning of informatie, zoals een bibliotheek.
Onder de wijziging die betrekking heeft op de samenwerking bij werkzoekendendienstverlening valt ook het efficiënter uitvoeren van bestaande taken van UWV en gemeente. De verwachting is namelijk dat het niet leidt tot aanvullende inzet van dienstverlening maar dat het bijdraagt aan verbeterde inzet van bestaande dienstverlening, en daarmee aan efficiency van de uitvoering.
Inkomensfunctie
Financiële weerbaarheid staat hoog op de agenda door de ambitie om alle regelingen op een vast moment uit te betalen. Dat raakt uiteraard ook de gemeenten. De wens om vereenvoudiging raakt ook de verschillen tussen gemeenten. Het regeerakkoord zet uniformering van armoede-, schulden- en re-integratie-beleid hoog op de agenda.
Maar nog volstrekt gissen is wat er gaat gebeuren met de UWV-inkomensfunctie, als die in overheidsverband uitgevoerd gaat worden. Als het zwaartepunt voor die functie ook komt te liggen bij regionale uitvoering, dan biedt dat grote kansen om de huidige versnippering binnen de inkomensfunctie regionaal te harmoniseren. Dat kan een belangrijke reductie opleveren per gemeente in de kosten van de beleidskracht en kan leiden tot meer aandacht voor een efficiëntie uitvoering.
