Deurwaarders die beslag leggen, moeten het digitaal beslagregister voor gerechtsdeurwaarders raadplegen. Het register heeft als doel:
- te voorkomen dat de schuldeiser, in onwetendheid over de beslagpositie van de schuldenaar, proces- en/of executiekosten maakt of te zorgen dat hij die kosten zoveel mogelijk beperkt;
- te bevorderen dat de beslagvrije voet van de schuldenaar op de juiste wijze wordt vastgesteld en toegepast.
Maar niet alleen deurwaarders leggen beslag. Overheidsorganisaties doen dit bijvoorbeeld ook. Daarom leeft er bij veel schuldhulpverleners en maatschappelijke en politieke organisaties de wens om ook met overheidspartijen gegevens over beslagleggingen te kunnen delen. De staatssecretaris van SZW onderschrijft deze wens en heeft dit meegenomen in het wetsvoorstel stroomlijning derdenbeslag, dat in een nieuwe versie ter internetconsultatie is aangeboden.
Wat is het probleem?
Nog steeds komt het voor dat meerdere partijen, zoals overheidsdiensten en private schuldeisers, tegelijkertijd beslagleggen. Gerechtsdeurwaarders delen beslagleggingen in het beslagregister, anderen niet. Schuldeisers zijn hierdoor niet altijd van elkaars vorderingen op de hoogte. Dat kan leiden tot een onjuist berekende beslagvrije voet.
Er zijn 2 soorten samenloop van beslagen die kunnen leiden tot een te lage beslagvrije voet:
- op dezelfde inkomensbron (bijvoorbeeld de uitkering) van de schuldenaar ligt al beslag of wordt al verrekend;
- zowel op het reguliere inkomen als op een ander inkomensbestanddeel (denk aan Belastingdienst/Toeslagen) ligt beslag of loopt een verrekening.
Doel van de wet
De beslagvrije voet is bedoeld om een minimuminkomen te garanderen voor inwoners met schulden. Door de te lage beslagvrije voet houden jaarlijks zo’n 60.000 tot 70.000 mensen te weinig geld over om van te leven. Het wetsvoorstel wil een grondslag geven voor gegevensuitwisseling tussen de verschillende beslagleggende partijen. Om dit mogelijk te maken regelt het wetsvoorstel onder andere een elektronische voorziening, waarin partijen een melding moeten doen wanneer zij een beslaglegging of verrekening toepassen op een inkomen.
Het wetsvoorstel heeft verder tot doel om inwoners meer inzicht te geven in hun financiële situatie. Daarom wordt inzage in lopende beslagen en verrekeningen ook beschikbaar gesteld aan inwoners en de schuldhulpverlening. Dit vergroot de financiële zelfredzaamheid en helpt problematische schulden en escalatie voorkomen. Ook kan hierdoor de effectiviteit van de hulpverlening toenemen. Deze digitale voorziening kan (op termijn) onderdeel vormen van het te ontwikkelen integraal schuldenoverzicht.
Voor wie is de wet van belang?
- Voor mensen die te maken krijgen met (samenloop van) beslagen en/of verrekeningen. Door dit wetsvoorstel wordt in deze situaties het bestaansminimum beter geborgd.
- Voor beslagleggende en verrekenende partijen, namelijk gemeenten, waterschappen, gerechtsdeurwaarders, Belastingdienst, Dienst Toeslagen, CJIB, SVB, LBIO en UWV.
- Voor private schuldeisers. Zij krijgen meer inzicht waardoor beslagen die naar verwachting niet geïnd kunnen worden minder zullen voorkomen.
- Voor werkgevers en uitkeringsinstanties in de rol van derde-beslagene. Zij hoeven straks minder informatie aan te leveren.
- Voor formele en informele schuldhulpverleners en bewindvoerders.
Veranderingen door de wet
Wanneer een partij zelf beslag wil leggen of wil verrekenen, moeten zij eerst de digitale voorziening raadplegen om te zien of er al beslagen of verrekeningen lopen bij deze inwoner. Is dit het geval, dan staat aangegeven welke partij dat is. Zij kunnen dan rechtstreeks bij de betreffende beslagleggende of verrekenende partij de informatie raadplegen die nodig is om de beslagvrije voet correct uit te rekenen. Op deze manier wordt geborgd dat de beslagvrije voet ook bij samenloop van verschillende beslagen en/of verrekeningen op de juiste wijze wordt toegepast.
Een schuldeiser mag de informatie ook raadplegen voorafgaand aan het leggen van het beslag. Blijkt daaruit dat beslaglegging op dat moment niet opportuun is, dan kan een schuldeiser ervoor kiezen om geen beslag te leggen. Hierdoor maken schuldeisers minder onnodige kosten.
Het wetsvoorstel zal bijdragen aan een betere bescherming van de beslagvrije voet.
Meer weten
Wil je meer weten over het berekenen van de beslagvrije voet? In onze juridische kennisbank Inzicht Sociaal Domein vind je alle informatie die je nodig hebt om een goede berekening te maken.
