Omgekeerd denken

Het principe van de omgekeerde toets is heel eenvoudig. Allereerst kijkt u naar wat nodig is. En of dat past binnen de grondwaarden van de diverse wetten. Daarbij wegen we de mogelijke effecten van een besluit in de volle breedte mee. Pas als dit helder is, komt de juridische toets. Hierbij zien we de wetsartikelen als instrumenten om de grondwaarden van de wetten te realiseren.

Zo is maatwerk mogelijk zonder dat het leidt tot willekeur. Ten tweede maakt dit het integraal werken in de gemeente veel makkelijker. Immers, de grondwaarden van de diverse wetten binnen het sociaal domein zijn gelijk. Ten derde is het maatwerk toetsbaar in bezwaar en beroep en voor de accountant. En volledig in lijn met de bedoeling van de wetgever.

Direct aan de slag met de omgekeerde toets?

Download het casusboekje

Flink besparen met de omgekeerde toets

De omgekeerde toets geeft inwoners en cliënten een oplossing op maat. Maar wist u dat deze methodiek uw organisatie ook veel geld kan besparen? In onze juridische kennisbank vindt u een aantal doorgerekende cases. We vergeleken bijvoorbeeld de kosten van een ‘medebewoner zonder verblijfsvergunning’ (opgelost op de ‘oude’ manier) met de kosten als dezelfde casus wordt opgelost met de omgekeerde toets. Het verschil blijkt meer dan € 100.000. Dit door te kijken naar de langere termijn. Dat is belangrijk, want besparen op de korte termijn kan op de lange termijn veel kosten. Heeft u een abonnement op onze kennisbank? Bekijk dan hier wat u mogelijk kunt besparen. Nog geen abonnement? Neem een proefabonnement en bekijk de verschillen alsnog!

Hoe werkt de omgekeerde toets?

Het gewenste effect in vier stappen:

Stap 1: Welk effect willen we bereiken?
De eerste vraag die u zich stelt is: welk effect wil ik samen met de inwoner bereiken? Betrek hierbij het netwerk van de inwoner en andere professionals. Bedenk samen wat hij wil bereiken en leg de afspraken vast die u gezamenlijk maakt, bijvoorbeeld in een plan van aanpak.

Stap 2: Valt dit effect onder de grondwaarden?
Tweede vraag: valt het beoogde effect onder de grondwaarden van de verschillende wetten? Met ‘grondwaarde’ bedoelen we de reden dat de wet is geschreven. De artikelen uit die wet zijn de instrumenten waarmee dat doel kan worden bereikt. Ze zijn dus geen doel op zich. De grondwaarden zijn:

Wet Participatiewet Wmo 2015 Wgs Jeugdwet Leerplichtwet & Wet passend onderwijs
Basis Bestaansminimum Meedoen aan het maatschappelijk leven Ondersteuning bij financieel beheer Gezond en veilig opgroeien Onderwijs voor alle jongeren
Complementair Overheid vult aan op middelen die zelf verworven kunnen worden Van burgers wordt verwacht dat zij zelf zoveel mogelijk oplossen en organiseren Burgers moeten in eerste plaats zelf hun financiën regelen Jongeren en hun ouders zijn zelf in eerste plaats verantwoordelijk voor veilig opgroeien Jongeren en ouders zijn in eerste plaats verantwoordelijk voor volgen onderwijs en behalen startkwalificatie
Bevorderen zelfredzaamheid Bij voorkeur door betaald werk, anders door vrijwilligerswerk of tegenprestatie Zo lang mogelijk in eigen leefomgeving Regie over eigen financiën Regie over eigen leven Voorbereiden op de maatschappij en de arbeidsmarkt

 

Stap 3: Is het besluit ethisch te verantwoorden?
De gemaakte afspraken leiden tot een formeel besluit. Bij deze stap stellen we de vraag: wat is het effect van het voorgenomen besluit?

  • Uitwerking op persoon, gezin en omgeving (wat betekent het gewenste effect voor hen?).
  • Mogelijkheden en vaardigheden (wat kunnen de betrokkene en zijn netwerk zelf?).
  • Zuiver in bedoeling (sluit het effect aan bij de normen en waarden van mijn organisatie?).

Stap 4: randvoorwaarden
Bij de laatste stap nemen we een formeel besluit op basis van de gemaakte afspraken. Daarvoor is een set instrumenten beschikbaar (lees: wetsartikelen) met:

  • ‘Schakelaars’ die toegang bieden tot een bepaalde ondersteuning of die de toegang juist afsluiten.
  • ‘Draaiknoppen’ voor het vaststellen van de mate van ondersteuning en de afspraken tussen professional en inwoner.
  • Enkele basisprincipes die in beton zijn gegoten en waarvan niet kan worden afgeweken.

Werken met de omgekeerde toets

Stimulansz biedt een compleet programma voor het werken vanuit de gedachte van de omgekeerde toets. Dit programma is bedoeld voor het management en voor beleids- en projectmedewerkers van organisaties die de omgekeerde toets integreren in hun beleid. Dit kunnen gemeenten zijn, maar bijvoorbeeld ook welzijnsorganisaties, of wijkteams. Ook biedt de omgekeerde toets voor docenten van hogescholen en ROC’s een uitstekend handvat voor nieuwe lesmethodes.

Incompany-training de omgekeerde toets

Stimulansz verzorgt incompany-trainingen waarbij we de hele organisatie meenemen in dit proces. In de training sluiten we aan op casuïstiek uit uw dagelijkse praktijk. De training heeft vier vaste onderdelen:

  • De leefwereld van de klant en de systeemwereld van de organisatie.
  • Uitleg van de omgekeerde toets en de samenhang met de visie en missie van de organisatie.
  • Behandeling van casussen uit uw eigen organisatie.
  • Wat is er nodig om binnen de organisatie met de omgekeerde toets te werken?

De training duurt een hele dag, gevolgd door een terugkomdagdeel. De training is bestemd voor alle medewerkers. Lees meer over de training De omgekeerde toets.

Adviestraject voor management: Effectdialoog

De Effectdialoog geeft u een methode om de veranderdoelen van uw organisatie te verdiepen. Zodat deze doelen echt gaan leven bij de medewerkers. De Effectdialoog gaat verder waar resultaatmanagement ophoudt en zet het te bereiken effect blijvend voorop. In drie stappen geeft u betekenis aan de veranderdoelen van uw organisatie.Meer over de Effectdialoog.

banner opleidingen en trainingen sociaal domein

De omgekeerde toets in andere opleidingen en trainingen:

Basisopleiding klantmanager inkomen

Aan de slag als klantmanager inkomen? Alle facetten komen aan bod, ook de omgekeerde toets en het toepassen van maatwerk. U heeft hierna de vaardigheden die u nodig heeft. Meer over de basisopleiding klantmanager inkomen.

Wmo-consulent

Aan de slag als Wmo-consulent? Na deze praktijkgerichte opleiding hebt u de kennis en vaardigheden om uw cliënten goed te ondersteunen, zodat zij (weer) kunnen meedoen in de samenleving. Meer over de opleiding Wmo-consument.

Beleidsadviseur sociaal domein

Hoe schrijft u een effectief beleidsvoorstel dat draagvlak heeft? In 6 dagen tijd krijgt u de kennis en de vaardigheden. Meer over de training beleidsadviseur sociaal domein.

Omgekeerde Masterclass Gedrag met Beleid

Deze masterclass is anders dan andere masterclasses. Het is de volgende loot aan de stam van het omgekeerd denken. Na de omgekeerde toets en de omgekeerde verordening focussen we nu ook op omgekeerd beleid maken. Meer over de Omgekeerde masterclass gedrag met beleid.

Publicaties omgekeerde toets

Stimulansz heeft twee geïllustreerde publicaties over werken met de omgekeerde toets. Om rustig door te bladeren of cadeau te geven als relatiegeschenk. U bestelt ze eenvoudig online. Ook hebben we de Omgekeerde Modelverordening sociaal domein beschikbaar:

Casusboekje ‘Mogelijk maken wat nodig is met de omgekeerde toets’

Dit is een echt leer-en-doe-boek. Onmisbaar voor iedereen die werkt in het sociaal domein. De methodiek en het bijbehorende stappenplan leggen we op heldere en overzichtelijke wijze uit. Professionals in het sociaal domein kunnen hiermee direct zelf aan de slag. Bestel het casusboek online.

Casusboekje ‘Doe de omgekeerde toets en help jongeren echt!’

De omgekeerde toets maakt integraal werken écht mogelijk. En de methode helpt ook jongeren écht verder. We laten dit zien aan de hand van tien praktijkvoorbeelden. In dit casusboek zoomen we in op jongeren van 16 tot 27 jaar, hoewel de methodiek natuurlijk breder inzetbaar is. Het boek is dan ook geschikt voor alle professionals in het sociaal domein. Bestel het casusboek online.

De Omgekeerde Modelverordening Sociaal Domein

Deze verordening kijkt naar het effect voor de inwoner. De verordening, geschreven in begrijpelijke taal, helpt gemeenten bij het vormgeven van de transitie. De verordening heeft één hoofdstuk per probleem waar een inwoner tegenaan kan lopen. De Omgekeerde Modelverordening Sociaal Domein sluit aan bij de omgekeerde toets. Zo is per hoofdstuk aangegeven wat het doel is van de gemeente op dat onderwerp. Bestel het casusboek online.

Neem nu contact op met

Evelien Meester

Evelien is Teammanager Juridische Facilitering en Vakbekwaamheid en specialist op het terrein van de Participatiewet.