Stimulansz is bekend van de Omgekeerde Toets®, waarin het beoogde effect centraal staat. Wordt aan aspirant-leden van de Raad van Toezicht gevraagd welk effect zij willen bereiken voor Stimulansz?
“Nee, niet zo letterlijk (lacht), maar het is wel een leuke vraag. Ik gun Stimulansz continuïteit en slagkracht. Aan dat effect zou ik graag een bijdrage leveren. Stimulansz is een stichting met een bedrijfsmatig karakter. Dat vind ik een mooie combinatie. Zakelijk georiënteerd, maar zonder winstoogmerk. Dat levert in mijn ogen de beste resultaten op voor gemeenten.”
Op welke wijze speelt ‘mensen laten meedoen’ een rol in jouw loopbaan?
“Ik vind het fijn dat ik in mijn werkend leven iets heb kunnen bijdragen aan maatschappelijk relevante onderwerpen. Dat vind ik overigens geen straf. Ik heb gewoon altijd gedaan wat ik leuk vond. Mijn eerste baan was als redacteur bij de Staatscourant. Toen bleek dat ik goed kon organiseren, kwam ik al snel in het management. Rond mijn 40ste werd ik directeur van het communicatiebureau van de Woningraad Groep BV. Die twee competenties, management en communicatie, kwamen heel mooi samen bij mijn volgende stap als directeur-bestuurder van het Nibud in het jaar 2000. Want bij budgetvoorlichting speelt communicatie uiteraard een grote rol. Wat het Nibud doet ligt mij heel erg na aan het hart, omdat ‘financiële gezondheid’ van mensen ervoor zorgt dat ze kunnen meedoen in de maatschappij.
En toen kwam Alzheimer Nederland voorbij
Het Nibud vond ik echt geweldig, maar toen in 2018 de functie van bestuurder bij Alzheimer Nederland vrijkwam dacht ik, dit móet ik doen. Die overstap is minder groot dan je op het eerste gezicht zou denken. Het Nibud gaat over financiële gezondheid, Alzheimer Nederland over fysieke en mentale gezondheid. We zijn vanaf 2018 tot 2026 in omzet verdubbeld en de grootste financier geworden van dementie-onderzoek in Nederland. Zo bereiken we met 48 afdelingen en 3,5 duizend vrijwilligers, die Alzheimercafés organiseren en aan lokale belangenbehartiging doen, ontzettend veel mensen met dementie en hun naasten. De keuze voor Alzheimer Nederland was daarnaast ook persoonlijk ingegeven. Mijn moeder was destijds net overleden aan dementie waardoor het opeens heel dichtbij kwam. Naast het Nibud en Alzheimer Nederland ben ik er altijd advies- of bestuurlijk werk naast blijven doen. Bijvoorbeeld bij de NVVK, de Rechtspraak, Nationaal Fonds Kinderhulp, Stichting Arbo Unie Nederland – die initiatieven ondersteunt voor betere arbeidsomstandigheden – en de Samenwerkende Gezondheidsfondsen (SGF). Ik hou van de afwisseling en schaak graag op meerdere borden tegelijk.”
Hoe past Stimulansz in dit plaatje?
“Oh, Stimulansz en ik, we go way back. Toen ik bij het Nibud werkte waren de banden tussen de twee organisaties heel nauw, dat zijn ze overigens nog steeds. In die tijd is ook Bereken Je Recht ontstaan, een hartstikke mooi gezamenlijk initiatief. De organisaties sluiten naadloos op elkaar aan. Daar waar het Nibud zich vooral op de inwoner richt, ligt voor Stimulansz de focus bij de gemeentelijke professional. In mijn werk daarna, bij Alzheimer Nederland, hadden we natuurlijk veel meer te maken met Wmo-zaken en dat komt ook weer heel goed terug bij Stimulansz. Het thema ‘meedoen’ is bovendien een van de strategische doelen van Stimulansz. In de blogs en de casusboekjes van de Omgekeerde Toets® komt dit goed tot uitdrukking. Hierin staan casussen beschreven die laten zien dat met creatieve oplossingen meer mogelijk is dan je denkt. Weet je, maatschappelijk welbevinden hangt af van veel factoren. Zo heeft iemand die van jongs af aan in armoede leeft een slechtere levensverwachting, dat vind ik schokkend. Stimulansz laat met concrete voorbeelden zien dat met preventie in zo’n situatie voor de persoon in kwestie en voor de lokale overheid nog veel valt te winnen.”
Hoe zie je dit in het licht van de bezuinigingen op de zorg in het huidige coalitieakkoord?
“Het grote probleem van de huidige tijd is dat je als je de toekomst aan wilt kunnen en tegelijkertijd wilt besparen, je nu eerst moet investeren. Daarvoor heb je visionaire bestuurders nodig. De groei van de zorgvraag is niet langer houdbaar met de huidige inzet van personeel en middelen volgens het kabinet. Maar volgens mij is dit echt geen geldkwestie. Het heeft te maken met de bevolkingsopbouw. Door de vergrijzing zal de beroepsbevolking enorm krimpen. In 2040 bereiken we een vergrijzingsplateau van mensen boven de 65 jaar dat voorlopig blijft bestaan. Dan kun je dus ook bedenken dat is er veel meer zorg nodig is, maar die mensen zijn er gewoon niet. Het kan niet zo zijn dat dadelijk 1 op de 4 mensen uit de beroepsbevolking in de zorg gaat werken, dus je moet wat anders gaan doen.”
Wat voor oplossing zie jij daar?
“Ook hier is het sleutelwoord ‘meedoen’, namelijk sociaal en mentaal actief blijven. Daar kunnen we wél wat aan doen als samenleving. Bij Alzheimer Nederland zagen we al uit onderzoek dat sociaal en mentaal in beweging blijven dementie en de ontwikkeling daarvan kan uitstellen. Ik zeg niet dat je het altijd kan voorkomen, maar het kan er wel voor zorgen dat mensen veel langer zelfstandig kunnen leven en minder snel afhankelijk worden van zorg. En dan heb ik het nu alleen maar over dementie. By the way, daar hebben we er in 2040 wel meer dan een half miljoen van, mensen met dementie. Verder ontstaan in Nederland steeds meer ‘zorgzame buurten’ waar mensen naar elkaar omkijken. Stel dat die nu ook nog eens dementievriendelijk zijn, dan kunnen mensen met dementie langer blijven meedoen in hun eigen buurt.”
Je hebt eind vorig jaar afscheid genomen van Alzheimer Nederland. Tijd voor iets nieuws?
“Naast mijn toezichtrol bij Stimulansz en enkele andere activiteiten zit ik sinds kort in de werkgroep ‘Voorzorg voor ouderen’ in mijn eigen wijk. We hebben inmiddels een aantal voorzorgcirkels opgericht. Van een van die cirkels maak ik zelf deel uit. De voorzorgcirkels zijn overigens een bestaand landelijk initiatief. Voorzorgcirkels bestaan uit een kleine club mensen op loopafstand van elkaar die afspreken dat ze elkaar hulp vragen en bieden. Het is geen lichamelijke zorg, maar praktische hulp, zoals een boodschap of een klusje doen. Samen met twee andere leden van de werkgroep ben ik op bezoek geweest bij onze wethouder. Die vindt het ook een fantastisch initiatief, want alleen al in onze wijk hebben we 8 voorzorgcirkels. We gaan hem op de hoogte houden en kijken hoe we kunnen helpen om dat in mijn woonplaats Amstelveen breder neer te zetten. Er is nog genoeg te doen!”
Tekst: Cassandra Bosters
