Handreiking verzachten keteneffecten

Een nabetaling van uitkering of loon lijkt goed nieuws voor de cliënt. Maar in de praktijk kan het leiden tot financiële tegenvallers: toeslagen worden verlaagd of teruggevorderd, of er ontstaat een hoge belastingaanslag. Dit zogenoemde keteneffect zorgt vaak voor stress en onzekerheid.
Stapel papier

Hoe kunnen deze keteneffecten van een nabetaling gedempt worden? Om die vraag te beantwoorden is er nu de praktische Handreiking verzachten keteneffecten, speciaal voor professionals in het sociaal domein. Deze handreiking is geschreven door Stimulansz, in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW).

De handreiking is geüpdatet voor 2026.

Wat staat er in de handreiking?

De handreiking is praktisch opgezet en benoemt 6 veelvoorkomende keteneffecten, met per onderwerp een quickscan, uitleg en stappenplannen. De keteneffecten zijn:

  • Terugvordering van toeslagen: Door een nabetaling moeten er toeslagen terugbetaald worden.
  • Inkomstenbelasting: Door een nabetaling moet er extra inkomstenbelasting betaald worden.
  • Dubbele uitkering: Iemand ontvangt een uitkering en krijgt een andere uitkering nabetaald. Hierdoor moet een deel van de huidige uitkering terugbetaald worden.
  • Hogere aflossing bij DUO: Door een nabetaling moet er maandelijks een hoger bedrag afgelost worden van de studielening bij DUO.
  • Minder of geen recht op inkomensafhankelijke voorzieningen: Door een nabetaling is er minder of geen recht op inkomensafhankelijke voorzieningen.
  • Wijziging inkomensafhankelijke eigen bijdragen: Door een nabetaling in het peiljaar (2 jaar geleden) zijn 1 of meer eigen bijdragen hoger vastgesteld.

Voor elk keteneffect krijg je inzicht in de gevolgen én concrete manieren om schade te beperken, zoals middeling, peiljaarverlegging, maatwerkregelingen en voorbeeldbrieven. 

We hopen dat deze uitgave bijdraagt aan meer duidelijkheid voor professionals en intermediairs en helpt om grip te krijgen op de complexe materie van nabetalingen en keteneffecten.

Pagina delen op socials

Meer weten over dit onderwerp?

Redactie helpt je graag verder.

Nieuwsbrief Sociaal Domein

Binnen 5 minuten op de hoogte van de actuele ontwikkelingen in het sociaal domein? Meld je aan voor onze gratis nieuwsbrief. Met onder andere blogs van experts, interessante whitepapers en toelichting op wet- en regelgeving.

Anderen bekeken ook

Verordening als middel om doelen te bereiken

Verordeningen hebben een stoffig imago. Er zijn maar weinig mensen die voor hun plezier een verordening lezen. Meestal gebeurt het dan ook niet. En dat kan ik me heel goed voorstellen. De meeste verordeningen zijn volstrekt onleesbaar en zitten vol verwijzingen waardoor je terug moet bladeren of wetten en andere verordeningen moet opzoeken om de zinnen te kunnen lezen en begrijpen. Wat bereik je met dat type verordening? Een juridisch fundament onder je besluiten. Ze zijn nuttig en nodig als mensen het niet eens zijn met het besluit. Inwoners zelf zullen niet in de verordening kijken, dat doen hun advocaten.

Zuinig leven en bijstand

Algemene bijstand wordt verleend naar een all-in norm. Dit impliceert dat degene die algemene bijstand ontvangt de vrijheid heeft de bijstand te besteden op een wijze die hem goeddunkt. Daartoe kan behoren het voeren van een sobere of kostenbesparende levensstijl. Voor een afstemming (op grond van artikel 18 lid 1 PW) naar een lagere bijstandsnorm is in een dergelijke situatie geen plaats.

Handreiking verzachten keteneffecten

Een nabetaling van uitkering of loon lijkt goed nieuws voor de cliënt. Maar in de praktijk kan het leiden tot financiële tegenvallers: toeslagen worden verlaagd of teruggevorderd, of er ontstaat een hoge belastingaanslag. Dit zogenoemde keteneffect zorgt vaak voor stress en onzekerheid.