40 jaar interne controle: van Exelletjes naar KiC

Elke euro die een gemeente uitgeeft, moet rechtmatig worden besteed. Als interne controleur hield Hans Vugts daar toezicht op, met behulp van de tool Kwaliteit in Controle (KiC). Eind 2024 ging hij met pensioen. “KiC helpt interne controleurs hun werk goed te doen. De tool is gebruiksvriendelijk, overal toegankelijk en biedt handige overzichten.”
Hans Vugts

Precies 40 jaar werkte Hans Vugts in gemeenteland, bij diverse organisaties. Hij begon zijn loopbaan bij de gemeente Haaren, werkte daarna bij Sint-Michielsgestel en stapte vervolgens over naar
de intergemeentelijke sociale dienst Optimist. Hij werkte vanaf 2017 bij MijnGemeenteDichtbij (MGD), de werkorganisatie voor Boxtel en Sint-Michielsgestel, en sloot zijn carrière daar af. “Ik begon op de uitkeringsadministratie, en werd al gauw het aanspreekpunt voor de accountant. Gaandeweg groeide ik door naar de functie van interne controleur.”

Processen goed in beeld

Bij MGD controleerde Hans de rechtmatigheid van de uitkeringen en voorzieningen binnen de Participatiewet, Wmo en Jeugdwet. Ook hield hij toezicht op de rechtmatigheid van uitkeringen. “Dit gebeurt steekproefsgewijs en op basis van de grootse financiële stromen binnen onze gemeenten.” Enkele jaren geleden was Hans betrokken bij het opnieuw beschrijven van de processen van de Participatiewet, de Wmo en de Jeugdwet, in samen met kwaliteitsmedewerkers. “We namen interviews af, bepaalden risico’s en formuleerden beheersmaatregelen. De processen zijn nu goed in beeld. Dit gaf meer grip op de uitvoering en zorgde voor verbeterde samenwerking tussen afdelingen.”

Boekhoudmachine

Toen Hans 40 jaar geleden begon als uitkeringsadministrateur, werkte het gemeentehuis nog met een boekhoudmachine die uitkeringsregels vastlegde. “Daar moest een grote stamkaart doorheen. Bij storingen deden we toch van alles handmatig. In 1986 kwamen de eerste computers, wat de automatisering in een stroomversnelling bracht. Ik groeide daarin mee en zag de voordelen.”

Normensets

Het werk werd steeds verder geautomatiseerd, met pakketten zoals WordPerfect en Lotus 1-2-3. “Op een gegeven moment ontstond bij gemeenten behoefte aan een kwaliteitssysteem. Stimulansz ontwikkelde daarom KiC voor interne controle en kwaliteitszorg. Ik heb er 20 jaar mee gewerkt en alle ontwikkelingen meegemaakt. De nieuwste versie is bijvoorbeeld gebruikersvriendelijker en webbased, waardoor je overal kan inloggen.”

 

Stimulansz houdt in KiC ook de normensets actueel. Elke normenset bevat specifieke informatie, ondersteund door een juridische vraagbaak. “Bijvoorbeeld: we controleren jaarlijks honderd uitkeringen. KiC haalt uit alle betalingen een bestand en zet dit klaar. Dit is een aselecte steekproef. Nu kan je controles doen. Voor de Participatiewet zijn er zo’n 30 vragen. Is er een aanvraag? Is er een besluit genomen? Heeft de klant zijn uitkering gekregen? Daarna kwalificeer je: goed of fout. Gaat het om een fout, dan kan de consulent die herstellen. Daarna kan je de controle afronden.” Na elk jaar biedt KiC overzicht van het aantal controles en foutpercentages. “Handig voor ons en de accountant.”

Snel geregeld

Hans heeft goede ervaringen met de ondersteuning van Stimulansz voor KiC-gebruikers. “Ze kunnen bijvoorbeeld een normenset ontwikkelen voor een lokale regeling, zoals een minimaregeling.” Ook de webinars over nieuwe ontwikkelingen vindt hij waardevol. “Je hebt dan ook contact met controleurs van andere gemeenten.” Via de chatbox kan je altijd vragen stellen. “Pas geleden was er een autorisatie veranderd, waardoor ik ineens geen hoofdbeheerder meer was. Dat was binnen een uur geregeld.”

Coronatijd

Wat vindt Hans het mooie aan het vak van interne controleur? “Dat wetten en regels continu veranderen. Je moet op de hoogte blijven om de controles goed te kunnen uitvoeren.” Hij denkt ook terug aan de coronatijd, toen de gemeenten snel regelingen, zoals de Tozo, moesten uitvoeren. Later volgden bijvoorbeeld de leefgeldregeling voor gevluchte Oekraïners en vanaf 2025 een eigen bijdrage voor Oekraïners met leefgeld. Dat laatste maakt Hans niet meer mee. Met zijn pensioen in zicht zal hij vooral de gezelligheid met collega’s missen. De ontwikkelingen in het sociaal domein? Die blijft hij zeker volgen.

Zoek het contact op

Tot slot nog een laatste advies van Hans voor de nieuwe generatie controleurs: “Je werkt vaak op een eilandje, maar het is belangrijk om contact te zoeken met collega’s, zoals kwaliteitsmedewerkers. Zo wordt het meer een gezamenlijke verantwoordelijkheid.”

Kennismaken met KiC

Kijk samen met het KiC team wat Kwaliteit in Control voor jouw gemeente kan betekenen. Neem contact op en ontdek de mogelijkheden! 

Pagina delen op socials

Meer weten over dit onderwerp?

Redactie helpt je graag verder.

Nieuwsbrief Sociaal Domein

Binnen 5 minuten op de hoogte van de actuele ontwikkelingen in het sociaal domein? Meld je aan voor onze gratis nieuwsbrief. Met onder andere blogs van experts, interessante whitepapers en toelichting op wet- en regelgeving.

Anderen bekeken ook

De kracht van verschil: Hoe kunnen we weer leren het oneens te zijn?

Zelfs in een relatief klein land als het onze lopen de meningen van inwoners behoorlijk uiteen. In het dorp waar ik woon is een aantal mensen blij met luidruchtige feesten in de straat, omdat er ‘eindelijk wat gebeurt in dit gat’. Anderen storen zich eraan, omdat zij juist ‘behoefte hebben aan rust en stilte’. Een feestje is een klein vraagstuk, ook op grotere vraagstukken als nood- of asielopvang, windmolens en woningbouw lopen de meningen sterk uiteen. Zoveel mensen, zoveel meningen en dat is heel goed. Niet altijd handig, wel goed. Ik realiseer me dagelijks hoe mooi het is dat we leven in een land waar die verschillen er kunnen en mogen zijn en ook geuit mogen worden.

Hoe voer je het goede gesprek met een inburgeraar?

Als consulent Inburgering begeleid je inburgeraars in hun inburgeringstraject. Hoe ga je om met afwijkende wensen? Lees het hier.

Moeten gemeenten hulphonden wel of niet toekennen?

De hulphond (of assistentiehond, zoals opleiders de hulphond liever noemen) is een onderwerp dat de gemoederen blijft bezighouden. De vraag is daarom: is er de laatste jaren iets veranderd dat aanleiding is voor gemeenten om hun beleid bij hulphond-aanvragen aan te passen? Op dit moment is het antwoord daarop: neen. Ook niet na drie recente uitspraken van de Centrale Raad van Beroep [viii, ix & x].