In plaats van direct naar oplossingen te zoeken, richt Omgekeerd Leidinggeven zich op het gewenste effect voor je team. Dit helpt leidinggevenden om hun team te stimuleren tot eigenaarschap en duurzame oplossingen. Benieuwd hoe dit werkt? Lees in deze blog hoe je de 4 stappen van de Omgekeerde Toets kunt inzetten voor jouw leiderschap.
Stap 1. Focus op het effect
Als leidinggevende is het belangrijk om samen met je team te onderzoeken welk effect jullie willen bereiken. Vraag niet meteen naar oplossingen, maar stimuleer je medewerkers om dieper na te denken: Welk resultaat willen we zien voor onze inwoners? Dit versterkt het eigen handelingsperspectief van de medewerkers en zorgt voor meer eigenaarschap. Een mooi voorbeeld is wanneer je team een training volgt over Wmo-actualiteiten. Vraag hen dan eens: Wat betekent deze training voor de mensen die wij bedienen? Hoe kunnen wij met deze kennis echt een verschil maken? Door de focus te verleggen naar het effect voor de inwoner, kun je een betekenisvolle verandering in gang zetten.
Stap 2. Verbinden vanuit grondwaarden/doelen van wetgeving
Dit betekent ook dat je medewerkers leert om ook te werken vanuit ‘de geest’ van wetgeving. Het gaat er niet om dat ze regels simpelweg opvolgen, maar dat ze begrijpen wat de bedoeling achter die regels is. Een medewerker kan een maatregel opleggen omdat de inwoner heeft nagelaten iets te doen, dat is de letter van de wet. Het doel of de geest van een maatregel is verandering van gedrag. De vraag is dan ook of de inwoner zijn/haar gedrag gaat veranderen na het opleggen van de maatregel. Dat is een essentiële vraag. Door je medewerkers te attenderen op de bedoeling achter de regels help je hen om verder te kijken dan alleen de letter van de wet.
Stap 3. Ethiek en normen
Ethiek is onmisbaar in leiderschap. In stap 3 draait het om bewustwording: Welke waarden en normen spelen een rol in ons werk? Help je medewerkers om na te denken over hun eigen ethische standpunten en hoe deze hun beslissingen beïnvloeden. Stel vragen zoals: Wat denk je dat de inwoner nu echt nodig heeft? En waar baseer je dat op? Wat zie of hoor je van de inwoner dat dit jouw conclusie onderbouwt? Kijk en luister je nu naar jezelf en je eigen referentiekader of kijk en luister je naar de inwoner? Ook interessant is om vanuit een ander standpunt te kijken: Hoe zou je dit aanpakken als je de directeur van deze organisatie was? Wat zou je dan doen? Deze vragen helpen je team om kritisch te reflecteren op eigen betrokkenheid, maar ook om te leren afstand te nemen wanneer dat nodig is. Ethiek is niet alleen een individueel proces, maar iets dat je als team kunt ontwikkelen door open te communiceren, en door vanuit de missie en waarden van de organisatie te werken.
Stap 4. Van randvoorwaarden naar actie
Uiteindelijk gaat het om de uitvoering. Hoe zorg je ervoor dat de gekozen oplossing daadwerkelijk het gewenste effect heeft? Bij stap 4 draait alles om de praktische vertaalslag van plannen naar actie. Vraag als leidinggevende aan je team: Welke effecten hebben we behaald met deze oplossing? Gaan we met de gekozen oplossingsrichting de eerder verwoorde effecten echt behalen? En is dit een quick fix of een duurzame oplossing voor de lange termijn? Het helpt om duidelijke stappenplannen te formuleren en te kijken naar de haalbaarheid van de oplossingen. Hebben we procesregie nodig? Zijn de kosten te verantwoorden? Door deze vragen te stellen zorg je ervoor dat de oplossingen niet alleen goed doordacht zijn, maar ook praktisch uitvoerbaar.
Samen werken aan Omgekeerd leidinggeven in het sociaal domein
Wil je meer leren over Omgekeerd Leidinggeven en hoe je dit in de praktijk kunt toepassen? Meld je aan voor het Platform Omgekeerd Leidinggeven van Stimulansz. Samen met collega’s uit het sociaal domein kun je tweemaal per jaar ervaringen en kennis delen, en discussiëren over de dilemma’s die we allemaal tegenkomen. Geen saaie vergaderingen, maar levendige bijeenkomsten waar we samen leren en groeien.
