Menselijke maat en controle

Op een congres met als thema ‘de menselijke maat’ nam ik deel aan een paneldiscussie. Ik kan echt enorm genieten van zo’n paneldiscussie, omdat er prachtige gesprekken ontstaan waar je als deelnemer en als toehoorder veel inspiratie uit kunt halen. Zo ook nu! De vraag die voorlag was of de menselijke maat wel mogelijk is in een systeem dat nog steeds uitgaat van controle. Mijn eerste vraag daarbij is: wat verstaan we onder controle?
Evelien Meester Portret - Lila Achtergrond

Taal doet ertoe

De term controle roept bij mij het beeld op van de ouderwetse kwaliteitscontroleur die met een rode pen door rapportages en besluiten gaat. Of de consulent die bij een inwoner een standaardlijst met bewijsstukken opvraagt en daar minutieus doorheen gaat zonder vooraf na te denken over de vraag of het nodig is. Die vorm van controle mogen ze van mij morgen afschaffen. Echter, controle in de vorm van een kwaliteitscheck is wel heel belangrijk. Een controle gericht op het bewaken van de kwaliteit en waaruit je lessen kunt trekken om de dienstverlening te verbeteren.

Vertrouwen is goed, (kwaliteits)controle is nodig

Deze vorm van kwaliteitscontrole is zonder twijfel nodig in het sociaal domein. Bij besteding van publiek geld is het niet meer dan redelijk daarover verantwoording af te leggen. En daarvoor is controle nodig. De vraag is wel wát je controleert. De afgelopen jaren ging het daarbij vooral om rechtmatigheid: is elke euro uitgegeven conform wet- en regelgeving. Dat vind ik niet goed genoeg. Je zou als gemeente moeten willen weten:

  • of elke euro doelmatig is besteed (heeft het bijgedragen aan het gewenste effect); en
  • of de kwaliteit van dienstverlening en besluitvorming is zoals je het wilt hebben; en
  • ja, toch ook of het geld rechtmatig is besteed.

Pas als je dat in beeld hebt, kun je leren van wat je doet, de kwaliteit verbeteren en zorgen dat je de publieke middelen zorgvuldig, effectief en efficiënt inzet.

Menselijke maat vraagt bij uitstek om controle

Bij het toepassen van de menselijke maat is het juist nodig om regelmatig de thermometer erin te steken. De menselijke maat is een buitengewoon belangrijk middel, maar géén doel op zich. Je past het – net als maatwerk – toe omdat je iets wilt bereiken. Dat mensen zich gezien en gehoord voelen, dat ze echt verder komen, dat je ze helpt om als mens te groeien, om eenzaamheid te verminderen of beperkingen te compenseren. Je moet dan wel regelmatig checken of je met de dienstverlening die gewenste effecten daadwerkelijk bereikt.

En hoe zit het met controle bij de inwoner?

Ook dat is nodig. Niet vanuit wantrouwen, maar om jaarlijks even af te stemmen met de inwoner of alles nog klopt. Dit helpt mensen die zelf wellicht niet alle finesses van de wet- en regelgeving overzien. Zeker als je bij de check zowel kijkt naar het recht op de ontvangen regeling als naar regelingen waar ze mogelijk recht op hebben en waarvan ze nog geen gebruik maken. Zo blijft schade door eventuele fouten beperkt en kan je die snel herstellen. Zowel bij onterecht gebruik als onterecht geen gebruik, want beide leveren schade op.

Kortom

Menselijke maat in combinatie met regelmatig de thermometer erin om na te gaan of de kwaliteit op orde is en de gewenste effecten worden behaald, dragen bij aan kwalitatief goede dienstverlening. Zowel bij afwijking van wet- en regelgeving als bij toepassing ervan, is het zinvol om na te denken over het te bereiken effect en daar kort en bondig over te rapporteren. Alleen op die manier kun je echt kijken of je de gewenste effecten bereikt en leren van wat er beter kan. En dat is nodig, omdat we uiteindelijk publiek geld besteden en aan iedereen moeten kunnen uitleggen dat we daar de goede dingen mee doen.

Anders kijken
is meer bereiken

Pagina delen op socials

Meer weten over dit onderwerp?

Mr. Evelien Meester helpt je graag verder.

Nieuwsbrief Sociaal Domein

Binnen 5 minuten op de hoogte van de actuele ontwikkelingen in het sociaal domein? Meld je aan voor onze gratis nieuwsbrief. Met onder andere blogs van experts, interessante whitepapers en toelichting op wet- en regelgeving.

Anderen bekeken ook

Betere schuldhulp? Kijk eerst naar jezelf

Goed beleid begint met begrip voor de mensen om wie het gaat. NVVK-directeur Ruud van den Tillaar wil de kwaliteit van de schuldhulpverlening naar een hoger niveau tillen. Maar hoe maak je beleid voor mensen met schulden als je zelf niet in de spreekkamer zit? Om die afstand te overbruggen, volgden hij en zijn medewerkers een training Praktische psychologie voor de spreekkamer van Stimulansz.

Vakmanschap vraagt om onderhoud: zet jouw volgende stap in 2027

Het einde van het jaar is hét moment om vooruit te kijken. Welke ontwikkelingen komen eraan binnen jouw vakgebied? Waar wil jij je verder in ontwikkelen? En welke kennis of vaardigheden heb je nodig om ook in 2027 inwoners goed te kunnen ondersteunen? Ontdek de opleidingen van de Stimulansz Academie en maak werk van jouw ontwikkeling.

Effectief beleid is concreet beleid

De eerste stap in het maken van beleid is het analyseren van het probleem. Pas als je weet waar het vandaan komt, kun je een oplossing bedenken om het probleem te verhelpen. Hoe concreter je dat maakt, hoe effectiever de oplossing.