Heronderzoek in de participatiewet?

Bij de helpdesk van Inzicht sociaal domein komen wekelijks veel vragen binnen van beleidsinhoudelijke of juridische aard. Deze keer beantwoordt expert Andries Terpstra een vraag over heronderzoek in de Participatiewet.

Bij de helpdesk van Inzicht sociaal domein komen wekelijks veel vragen binnen van beleidsinhoudelijke of juridische aard. Deze keer beantwoordt expert Andries Terpstra een vraag over heronderzoek in de Participatiewet.

Vraag

Sinds de invoering van de Wet werk en bijstand in 2004 en daarmee de afschaffing van de Regeling Administratieve Uitvoeringsvoorschriften (RAU) zijn gemeenten niet meer verplicht om heronderzoeken uit te voeren. Nagenoeg elke gemeente ziet daar dan ook van af. Is dat verstandig?

Antwoord

Geen heronderzoeken (lees: gesprekken) betekent geen contact met cliënten en daarmee (te) weinig informatie over wat cliënten doen en wat hen beweegt. Daar ligt dan ook een risico op fraude. Bestuurskundige Menno Fenger heeft daar een uitgesproken mening over en zegt: “Probeer als gemeente je cliënt echt te kennen.” Hij is voorstander van meerdere gesprekken per jaar.

Cliënten vaker zien heeft drie effecten:

  1. Potentiële fraudeurs worden afgeschrikt als ze regelmatig op gesprek moeten komen.
  2. Cliënten worden tijdig ingelicht en fraudesignalen komen in een vroeg stadium aan het licht.
  3. Cliënten kunnen door vaker en regelmatiger contact gemakkelijker ondersteund of geactiveerd worden om werk te zoeken of vrijwilligerswerk te doen.

Wilt u meer inzicht in de Participatiewet?

Raadpleeg Inzicht sociaal domein. Heeft u nog geen toegang? Vraag een gratis proefabonnement aan.

Pagina delen op socials

Meer weten over dit onderwerp?

Andries Terpstra helpt je graag verder.

Nieuwsbrief Sociaal Domein

Binnen 5 minuten op de hoogte van de actuele ontwikkelingen in het sociaal domein? Meld je aan voor onze gratis nieuwsbrief. Met onder andere blogs van experts, interessante whitepapers en toelichting op wet- en regelgeving.

Anderen bekeken ook

Is de Participatiewet zelf wel passend en toereikend?

De Participatiewet is een vangnet. Daarom staat in de wet wanneer algemene en soms ook bijzondere bijstand uitgesloten is (art. 13 Pw) of dat bijstand niet mogelijk is als er voor betrokkene een passende en toereikende voorziening bestaat (art. 15 Pw). Daarom zijn bijvoorbeeld bijstand voor een gedetineerde(1) en woonkostentoeslag voor een onzelfstandige huurwoning(2) niet mogelijk.

VNG-leergang helpt nieuwe bestuurders grip krijgen op bestaanszekerheid

De VNG start op donderdag 17 september 2026 met de ‘Leergang Bestaanszekerheid: Inwerkprogramma voor nieuwe bestuurders’. De leergang is bedoeld voor wethouders en bestuurders die snel inzicht willen krijgen in vraagstukken rond armoede, schulden, werk, inkomen en sociale zekerheid.

Menselijke maat en controle

Op een congres met als thema ‘de menselijke maat’ nam ik deel aan een paneldiscussie. Ik kan echt enorm genieten van zo’n paneldiscussie, omdat er prachtige gesprekken ontstaan waar je als deelnemer en als toehoorder veel inspiratie uit kunt halen. Zo ook nu! De vraag die voorlag was of de menselijke maat wel mogelijk is in een systeem dat nog steeds uitgaat van controle. Mijn eerste vraag daarbij is: wat verstaan we onder controle?