Velsen is een gemeente met zo’n 70.000 inwoners. “Ik zeg wel eens: we hebben stadsproblematiek die we moeten oplossen met dorps geld”, vertelt Carla. “Onze 7 kernen hebben een grote diversiteit aan inwoners. We hebben veel sociale woninghuur, maar ook huizen van een miljoen. We nemen ruimhartig asielzoekers en statushouders op en hebben de havens en Tata Steel.”
Geld versus complexere hulpvragen
De grootste uitdaging voor de jeugdhulp in Velsen is, zoals overal, geld. “Mét daarbij de trend dat we geen gesloten jeugdzorg meer willen”, verduidelijkt Carla. “Maar wat doe je dan wel? Het zou kleinschaliger moeten, met meer gezinshuizen. Maar dat aanbod is er nu niet voldoende. De problematiek lijkt ook complexer dan 4 jaar geleden. Daarbij zijn de tarieven in de jeugdhulp flink hoger geworden, soms zelfs verdubbeld in 4 jaar tijd. Maar als gemeente kun je eigenlijk geen ‘nee’ zeggen, want je bent verplicht jeugdhulp in te zetten.”
Gezamenlijke verordening jeugd
Hoe kom je in dit complexe speelveld toch tot effectief beleid? Dat is een uitdaging, erkent Carla. “Vorig jaar hebben we met 7 gemeenten de jeugdhulp aanbesteed. Voortaan moeten zorgaanbieders samenwerken in consortia. En daarvan zijn er 4 voor 7 gemeenten. Zij krijgen nu vooraf een budget in plaats van uurtjes-factuurtjes. We hebben niet meer te maken met losse aanbieders en hopen de kosten beter in de hand te houden.”
Dat is volgens Carla een flinke uitdaging die een lange adem vraagt. “Want elke gemeente heeft zijn eigen cultuur, bevolkingssamenstelling en problematiek. Ook heeft een nieuwe aanbesteding tijd nodig om te wennen aan de nieuwe werkwijze en om de puntjes op de i te zetten. Er ligt nu één gezamenlijke verordening jeugd, waarop alle gemeenteraden nog een klap moeten geven. Het implementeren van de verordening is dan de volgende stap.”
Focus op preventie
Een andere manier van kostenbesparing is meer focus leggen op preventie. Ook daar is de gemeente uiteraard mee bezig. “In 2021-2022 hebben we goed bekeken wat er is aan preventie is en welke processen anders kunnen in de jeugdzorg. Maar dat wordt nu weer spannend, met het ravijnjaar in aantocht. Alle beleidsadviseurs hebben de opdracht om te bekijken waar ze op kunnen bezuinigen, dus het kan zomaar zijn dat op het gebied van preventie sommige subsidies niet meer worden gegeven.”
Van beleid naar uitvoering
Carla is sinds 2021 kwaliteitsmedewerker bij de gemeente. Daarvoor werkte ze bij het Centrum voor Jeugd en Gezin, en lange tijd bij een instelling voor gezinnen en jongeren met een licht verstandelijke beperking. Ze houdt zich bezig met beleid en de vertaling naar de uitvoering én ze kijkt mee met complexe casuïstiek. Zo slaat ze een brug tussen beleid en uitvoering. “Consulenten betrekken me vaak als er signalen zijn. Bijvoorbeeld bij leerlingenvervoer of Wmo.”
Snel informatie vinden
Hoe blijf je bij in de jeugdhulp? In 2024 besloot de gemeente over te stappen op een andere kennisbank. Carla zocht uit welke en kwam uit op de kennisbank Inzicht Sociaal Domein van Stimulansz. “De implementatie verliep soepel: ik heb 2 of 3 keer een overlegje gehad met Stimulansz. Alle geautoriseerde medewerkers kregen een inlog en een heldere uitleg, compleet met filmpjes.”
De kennisbank van Stimulansz is een stuk voordeliger dan de vorige en werkt heel fijn, vindt Carla. “Ik vind gemakkelijk de informatie die ik nodig heb. Alles in toegankelijke taal, terwijl ik onze vorige kennisbank vrij technisch vond. Als ik een vraag heb, benader ik de helpdesk en krijg ik snel antwoord.” Fijn vindt ze ook de nieuwsbrief: “Je klikt door en komt bij het artikel dat je wilt lezen.”
Complete informatie
De gemeente Velsen werkt met de module Jeugd en bezwaar. Carla: “Op het startscherm klik ik op Jeugd. Nu heb ik toegang tot alle thema’s, zoals verlengde jeugdhulp en ouderlijk gezag.” Je kunt ook zoeken op termen. Inzicht Sociaal Domein biedt verschillende soorten informatie: Veel praktisch, direct toepasbaar, en ook juridisch, helder toegelicht. Belangrijk om uitgelegd te krijgen wat een uitspraak van de rechtbank in de praktijk inhoudt voor jeugdprofessionals.
Werkt jouw gemeente nog niet met Inzicht Sociaal Domein? Of wil je toegang tot modules waarmee jouw gemeente nog niet werkt. Onze collega Canan Caliskan Kantar vertelt je graag meer over de mogelijkheden.
