Personeelstekorten en grote opgaves: 5 strategieën om je team veerkrachtig te houden

Er wordt gewaarschuwd voor een personeelsravijn in 2032, maar ook nu al hoor ik overal om me heen managers zuchten onder de opgave om voldoende en goed gekwalificeerd personeel te vinden. Zij hebben – terecht! – zorgen om de medewerkers die door het gebrek aan nieuwe collega’s gebukt gaan onder een hoge werkdruk. Die kan leiden tot ziekteverzuim en vervolgens krijgen de overgebleven collega’s nog meer op hun bord. Hoe doorbreek je deze cirkel en krijg je weer energie en werkgeluk in het team? Zullen we gezamenlijk zoveel mogelijk ideeën verzamelen? Hierbij een eerste aanzet.

1. Standaard waar het kan, maatwerk waar het moet

Afgelopen jaren hebben we de bekende golfbeweging ook gezien op het vraagstuk maatwerk leveren versus standaardiseren. Daar werkt het poldermodel uitstekend: we doen het allebei. Standaard waar het kan, zodat we tijd over hebben voor maatwerk waar dat nodig is. Helder beschreven werkprocessen die aansluiten bij de praktijk (en ja, dat is echt een noodzakelijke voorwaarde) en waar overbodige stappen uit geschrapt zijn, zorgen dat er meer tijd over is om mensen te spreken en maatwerk te leveren. Laat dat nu op dit vraagstuk van nut zijn. Dit levert tijd op en voorkomt ergernissen over trage of onduidelijke (besluitvormings)processen.

2. Regeren is vooruitdenken

Ken je de Eisenhower-matrix? Die maakt onderscheid tussen urgent en niet urgent, belangrijk en niet belangrijk. Die kan helpen om inzichtelijk te maken welke werkzaamheden prioriteit hebben. We zijn geneigd om urgente zaken voorrang te geven, met als risico dat we onze tijd besteden aan de verkeerde dingen. We geven de meeste aandacht aan urgente zaken, of ze nu belangrijk zijn of niet. We kunnen onze tijd echter beter besteden aan belangrijke zaken, ook als ze niet urgent zijn. Door belangrijke, niet-urgente zaken bewust in te plannen, kunnen we regie houden in plaats van achter de feiten aanlopen en brandjes blussen. Veel efficiënter en het geeft ook meer energie!

3. Artificiële intelligentie als persoonlijk assistent

Artificiële intelligentie gebruiken is spannend, maar als je die gebruikt vanuit een goed afwegingskader, kan het enorm helpen. Het notuleren van vergaderingen en zelfs van ‘keukentafelgesprekken’ (let wel op, dit bevat gevoelige informatie en daar kun je niet elke tool voor gebruiken!) kan tijd vrijspelen én zorgen dat je meer aandacht hebt voor je gesprekspartner. Je hoeft niet mee te schrijven, alleen met aandacht te luisteren. Het achteraf gegenereerde verslag vraagt enkel om nalezen en aanpassen, niet een volledige uitwerking.

4. De kracht van de samenleving

Regie hebben voelt goed, maar is niet altijd realistisch. Sommige zaken zul je als overheid aan de inwoners zelf moeten overlaten. Door afspraken te maken over verwachtingen over en weer en daarover in gesprek te gaan en te blijven, kan veel uitvoerend werk door inwoners uit handen worden genomen. Zo hebben wij ooit met omwonenden van een speeltuin aangeboden het gras te maaien (de gemeente wilde in het kader van bezuinigingen het gras verwijderen en tegels leggen). Voor ons een kleine moeite en zo bleef onze leefomgeving wat groener.

5. Leiderschap

Met minder mensen kun je minder doen. Dat kan medewerkers voor lastige dilemma’s plaatsen. Wat doe ik wel, wat doe ik niet? Leg die vraag niet bij de mensen zelf, maar maak die keuze voor je team. Uiteraard is het wel een noodzakelijke voorwaarde dat je weet wat belangrijk voor ze is en wat de gevolgen zijn van die keuzes. Op basis daarvan moeten knopen worden doorgehakt en moet mentale steun worden geboden. Iedereen doet zijn/haar werk graag goed; met te weinig mensen lukt dat niet altijd. Het is dan belangrijk dat mensen gewaardeerd worden voor het in de lucht houden van alle ballen en dat erkend wordt dat er af en toe wat van de wagen valt en sneuvelt.

Pagina delen op socials

Meer weten over dit onderwerp?

Mr. Evelien Meester helpt je graag verder.

Nieuwsbrief Sociaal Domein

Binnen 5 minuten op de hoogte van de actuele ontwikkelingen in het sociaal domein? Meld je aan voor onze gratis nieuwsbrief. Met onder andere blogs van experts, interessante whitepapers en toelichting op wet- en regelgeving.

Anderen bekeken ook

De deskundige overheid

Het rapport ‘De deskundige overheid’ [1] van de Wetenschappelijke Raad voor Regeringsbeleid verscheen medio 2025 en heeft nog niets van zijn actualiteit verloren. De conclusie van de WRR is dat de deskundigheid van de ambtenaren vanouds goed ontwikkeld is, maar inmiddels belangrijke tekorten en kwetsbaarheden kent. Hiermee doe ik het rapport natuurlijk ernstig tekort, maar dit is wel een belangrijke constatering. Door vergrijzing stromen ervaren medewerkers uit. Tegelijkertijd is het moeilijk om nieuwe medewerkers te vinden en voor langere tijd te behouden. Hierdoor is er een groter risico op het verdwijnen van deskundigheid.

Toolkit + handreiking: Participatiewet in balans

Niet de regels, maar de mens centraal. Menselijke maat, vertrouwen en eenvoud, dat zijn de uitgangspunten van het wetsvoorstel Participatiewet in balans. Met 23 wetswijzigingen worden concrete stappen gezet om de door uitkeringsgerechtigden én uitvoerenden ervaren hardheden weg te nemen, de rechtszekerheid van uitkeringsgerechtigden te vergroten en de professionals voldoende ruimte te geven om hen daarbij te helpen.

Betere schuldhulp? Kijk eerst naar jezelf

Goed beleid begint met begrip voor de mensen om wie het gaat. NVVK-directeur Ruud van den Tillaar wil de kwaliteit van de schuldhulpverlening naar een hoger niveau tillen. Maar hoe maak je beleid voor mensen met schulden als je zelf niet in de spreekkamer zit? Om die afstand te overbruggen, volgden hij en zijn medewerkers een training Praktische psychologie voor de spreekkamer van Stimulansz.