We kunnen hier op talloze manieren naar kijken en eigenlijk maakt dat niet uit. Wat wel uitmaakt is wat we hiermee doen, welk effect we willen bereiken en hoe. Bij deze drie stappen voor meedoen.
1. Onderzoek wat mensen drijft
We kennen allemaal zorgmijders, mensen die eenzaam zijn, mensen die zich doorlopend afzetten tegen de samenleving en mensen die simpelweg niet weten hoe ze mee kunnen doen. De redenen zijn legio. Als ik enkel kijk naar de mensen die ik persoonlijk ken (van mijn werk of persoonlijk) dan denk ik aan een vluchteling die zijn vrouw en kind niet mocht laten overkomen, een arm en been mist waardoor hij niet kan werken en volledig geïsoleerd leeft. Ik denk aan een jongeman die zijn dochter verloor waarna zijn vrouw en andere dochter naar Spanje vertrokken en hij vluchtte in de drugs en alleen op straat belandde. Ik denk aan een vrouw die geen familie had en zo verlegen was dat ze nooit iemand anders sprak dan de mensen achter de kassa bij de supermarkt. Dit is maar een kleine greep uit de kleurrijke figuren die moeite hebben om mee te doen. De redenen lopen ver uiteen. De eerste vraag is dan ook, wat drijft hen? Wat is belangrijk voor ze, waar lopen ze warm voor? Ofwel, wees professioneel nieuwsgierig naar de ander!
2. En wat mensen laat bloeien
Als je weet wat mensen drijft, kun je met ze gaan nadenken over het effect dat ze willen bereiken. De grote uitdaging is om ze niet in een hokje te plaatsen, de ene vluchteling is de andere niet, de ene dakloze de andere niet et cetera. Iedereen zoekt iets anders als het gaat om meedoen. De een wilde dolgraag betaald werk doen, de ander wilde sporten om een andere verslaving te creëren in plaats van drugs. De derde wilde ergens heen waar mensen waren, zonder direct deel te nemen. Als je daar bent, kun je een volgende stap nemen en mensen uitdagen verder te dromen. Stel jezelf de vraag of wat iemand gaat doen altijd maatschappelijk relevant moet zijn, of dat er ook ruimte is om dit anders in te vullen.
3. En laat ieder diens eigen
Binnen die context, wat mensen drijft en welk effect ze willen bereiken, kun je samen met ze op zoek naar de ruimte die ze hebben om het meedoen op hun eigen manier in te vullen. Vaak zal meedenken genoeg zijn, je hoeft het niet voor iemand te organiseren. Kennis van de sociale kaart en die koppelen aan wat mensen drijft en laat bloeien. In veel buurthuizen en bibliotheken zijn inloopochtenden, sportclubs kunnen vaak vrijwilligers gebruiken en voor deelnemen aan sportclubs zijn voor mensen met een kleine beurs vaak middelen beschikbaar. Hoe meer de gekozen oplossing aansluit op iemands eigen keuze, hoe groter de kans dat dit leidt tot een hoger welbevinden.
Kaders en regie
Juist door samen met iemand de kaders af te pellen en te kijken wat iemand drijft en wat iemand wil, kun je iemand stimuleren om zelf regie te nemen en stappen te zetten. En zeker als het kleine stappen zijn met succeservaring, is de kans groot op volgende stappen. Is het altijd een succes? Nee, natuurlijk niet. Maar in veel gevallen werkt dit wel degelijk en mijn ervaring is ook dat veel mensen graag meedoen door iets voor een ander te doen. Dan heb je een mooie win-win! Juist vanuit die gelijkwaardigheid kunnen mensen echte verbinding aangaan.
