Van sok of snor naar resultaatgericht en effectief handhaven

In  veel gemeenten worden handhavers een beetje als ‘eng, star en rigide’ gezien. Evelien Meester kan met grote stelligheid zeggen dat deze slechte reputatie in het geheel niet terecht is.
ouderwetse handhaver met snor loopt door wijk met tablet

Geen sok of snor, maar objectief en mensgericht

Wat mij iedere keer weer opvalt bij handhavers, is dat ze erg objectief zijn. Als je een handhaver vraagt om iets te beschrijven, dan geeft hij/zij daar nooit kleuring aan. Mensen zien er niet verdacht uit, ze verrichten hooguit gedragingen die mogelijk strijdig zijn met de regels. Ook zijn handhavers mensgericht. De meeste handhavers die ik heb ontmoet, vinden het helemaal niet leuk om welwillende inwoners te sanctioneren, bijvoorbeeld omdat deze de indexering van hun inkomen niet op tijd hebben doorgegeven. Het vangen van grote vissen vinden ze natuurlijk wel leuk! Daar zit de uitdaging van het werk!

Terug naar de kern van het werk

De uitdaging die ik voor handhavers zie, is om zoveel mogelijk terug te gaan naar de kern van het werk. Hoe? Door gemeentebreed vast te stellen welk effect men wil bereiken met handhaven en daar dan ook echt voor te gaan. Dat betekent dat er prioriteiten gesteld moeten worden: wat gaan we aan de voorkant echt goed oppakken om te voorkomen dat we aan de achterkant achter de mensen aan moeten die een vergissing maken? Dat is duur, zonde van de tijd, geeft geen voldoening en bovendien geeft het mensen  in de bijstand het idee dat ze veel te snel als ‘crimineel’ worden gezien. Kortom, veel redenen om dit anders te doen.

Geweten van de organisatie

De handhaver is bij uitstek degene die hierin stappen kan zetten. Hij/zij ziet het dossier als het ergens mis is gegaan. Vanuit handhaving kunnen dus trends worden gesignaleerd en verbetervoorstellen worden gedaan om dat soort zaken te voorkomen. Handhaven door de dienstverlening aan de poort beter in te zetten, op basis van de gewenste effecten. Nieuw? Helemaal niet, maar wel een onderwerp dat aandacht blijft vragen. En zeker in gemeenten waar handhaving niet op de afdeling van de klantmanagers en consulenten is gepositioneerd, is dit best moeilijk te realiseren.

Resultaatgericht en effectief handhaven

De handhavers van nu hebben dus ontzettend veel bagage. Ze zijn in staat om objectief naar de situatie te kijken en deze op basis van de individuele omstandigheden te beoordelen. Ze overzien het hele proces, van vóór de aanvraag tot het moment dat het misging. Zet deze kwaliteiten in om het proces effectiever en resultaatgerichter te maken. Zo kan iedereen zich meer bezighouden met de kern van zijn werk. Dat is goedkoper, sneller en het geeft veel meer voldoening! Hoe u dat doet? Daar vertellen we meer over op de actualiteitendag naleving.

  • De start:
    • Handhaven met effect: hoe stelt u voor de hele gemeente vast wat u wilt bereiken met handhaving?
    • Waar liggen uw prioriteiten?
    • Hoe krijgt u daarin het wijkteam en de frontoffice mee?
    • Met welke bril kijkt u naar mensen die de regels niet naleven?
  • Het midden:
    • Onderzoek naar misbruik / oneigenlijk gebruik.
    • We kijken specifiek naar jurisprudentie en naar internetonderzoek.
    • Daarnaast nemen we u mee in de wereld van de nieuwkomers. Wat betekent de reis die zij hebben afgelegd voor de manier waarop zij in het stelsel van sociale zekerheid meedraaien? Waar kunt u rekening mee houden?
  • Het eind:
    • Proces van handhaven: hoe kunt u vanuit handhaving het lerend vermogen van de organisatie versterken? Als handhaver overziet u het hele proces van aanvraag tot misbruik / oneigenlijk gebruik. Hoe gaat u, positief kritisch, kijken naar het hele proces zoals dat is uitgevoerd? Wat ging goed, wat kan beter?

Pagina delen op socials

Meer weten over dit onderwerp?

Mr. Evelien Meester helpt je graag verder.

Nieuwsbrief Sociaal Domein

Binnen 5 minuten op de hoogte van de actuele ontwikkelingen in het sociaal domein? Meld je aan voor onze gratis nieuwsbrief. Met onder andere blogs van experts, interessante whitepapers en toelichting op wet- en regelgeving.

Anderen bekeken ook

Gedragsverandering op de werkvloer

In aanloop naar de Participatiewet in Balans is één van de meest gestelde vragen: hoe krijgen we de uitgangspunten vertrouwen, eenvoud en menselijke maat nu van papier naar werkelijkheid? Uitdenken wat je wilt is niet zo moeilijk. Het realiseren is veel lastiger. Aan die vraag zitten heel veel aspecten en er zijn veel verschillende interventies denkbaar om medewerkers te helpen om de uitgangspunten in de dienstverlening terug te laten komen. Eén van de instrumenten is het gedragsveranderingswiel of behaviour change wheel (BCW). Wat is dat en wat kun je daar mee in de praktijk?

Gaat de Wmo ook op vakantie?

De Wmo 2015 heeft als doel inwoners te ondersteunen bij hun zelfredzaamheid en participatie, zodat zij zo lang mogelijk zelfstandig kunnen blijven wonen. Onder participatie wordt verstaan: deelnemen aan het maatschappelijk verkeer, inclusief sociale activiteiten, recreatie en vrijetijdsbesteding – en daarvoor moet iemand zich ook kunnen verplaatsen. Dit volgt niet alleen uit de Wmo zelf [1], maar ook uit de Memorie van toelichting op de Wmo en het VN-verdrag handicap [2]. Tegelijkertijd bepaalt de Wmo dat ondersteuning zoveel mogelijk in de eigen leefomgeving moet plaatsvinden. Volgt hier nu uit dat de gemeente Wmo-voorzieningen moet bieden om vakanties mogelijk te maken, of hoeft dat niet?

Handreiking verzachten keteneffecten

Een nabetaling van uitkering of loon lijkt goed nieuws voor de cliënt. Maar in de praktijk kan het leiden tot financiële tegenvallers: toeslagen worden verlaagd of teruggevorderd, of er ontstaat een hoge belastingaanslag. Dit zogenoemde keteneffect zorgt vaak voor stress en onzekerheid.