In 2022 en 2023 stelde het Rijk een energietoeslag beschikbaar voor alle inwoners met een laag inkomen. De uitvoering lag bij gemeenten. In Nijmegen kon je de energietoeslag 2023 aanvragen tot en met 31 maart 2024. Maar liefst 18.500 huishoudens deden dit. “Het bereik van andere minimaregelingen ligt bij ons veel lager”, vertelt Tessa de Swart, senior beleidsadviseur financiële bestaanszekerheid. “Van onze succesvolste regeling, het goedkope busabonnement, maken zo’n 12.000 inwoners gebruik. Zo’n 7.000 inwoners gebruiken onze meedoenregeling, waarbij inwoners € 150 krijgen voor onder meer sport en cultuur. Dat zijn er dus veel minder dan die 18.500.”
Op een presenteerblaadje
De gemeente voert een omvangrijk armoedebeleid, met diverse regelingen en veel aandacht voor preventie en vroegsignalering. Bijvoorbeeld met hulpverleners in de wijk die een vertrouwensband opbouwen met inwoners en hen breed ondersteunen. En met financiële experts in de wijk die inwoners helpen bij hun financiële knelpunten. “Toch blijft het een uitdaging inwoners te bereiken en te activeren”, signaleert Tessa. “Mensen kennen de weg niet óf denken dat ze niet in aanmerking komen. En soms wíllen mensen geen gebruikmaken van ondersteuning.”
Door de energietoeslag kreeg de gemeente de gegevens van mensen met een inkomen tot 130% van het sociaal minimum op een presenteerblaadje aangereikt. Een mooie kans, vonden ze. “Onder meer van Stimulansz hoorden we dat het vanuit wetgeving is toegestaan de NAW-gegevens van de energietoeslag te gebruiken om mensen te wijzen op de andere minimaregelingen. We moesten er niet te lang mee wachten, omdat de inkomensgegevens natuurlijk op een gegeven moment niet meer kloppen.”
Veel afgeronde aanvragen
De gemeente ontwikkelde een flyer en verstuurde die naar de huisadressen. Op de flyer stonden een QR-code naar BerekenUwRecht én een verwijzing naar vergoedingen.nijmegen.nl. Op deze pagina staat een overzicht van alle regelingen van de gemeente en hoe je die kunt aanvragen. Ook werd verwezen naar de Steun- en informatiepunten (Stips) in de wijken. Stimulansz zorgde ervoor dat de gemeente Nijmegen kon zien hoeveel mensen gebruikmaken van die QR-code.
“In 5 weken tijd registreerden we zo’n 3.800 opgestarte aanvragen van de BerekenUwRecht-tool”, vertelt Tessa tevreden. “Daarvan zijn zo’n 2.800 ook echt afgerond. Ook daarna druppelden nog aanvragen binnen. Half november werd BerekenUwRecht nog gemiddeld 47 keer per dag geraadpleegd. Ook de vrijwilligers van de Stips waren drukker dan normaal met het geven van advies en hulp bij het aanvragen. “Het precieze effect op onze regelingen weten we na dit jaar, omdat we de verschillen tussen de maanden dan pas goed kunnen vergelijken.”
Spannend
Achter de schermen was veel regelwerk nodig voor de actie, vertelt Tessa. “We wisten niet hoeveel mensen ineens aanvragen zouden indienen. We wisten dus ook niet wat dit precies zou betekenen voor de kosten. Ook was het spannend hoe druk de uitvoerders het zouden krijgen, want vooral de aanvragen bijzondere bijstand zijn tijdsintensief. We schoven de actie iets op in het jaar én breidden het aantal uitvoerders tijdelijk uit. Zo konden we alle vragen en aanvragen goed aan.”
Niet te voorzichtig
Tessa kijkt terug op een geslaagde actie. “Mooi hoe we de energietoeslag hebben kunnen inzetten om inwoners te attenderen op andere vergoedingen waar ze recht op hebben. Tegen andere gemeenten zou ik willen zeggen: grijp deze kans, het mag! Maar je moet niet te lang wachten. Hoe lang je deze actie kunt doen met de gegevens van de energietoeslag? Daar is geen richtlijn voor, dus die afweging moet je als gemeente zelf maken.”
Overigens hóef je in de communicatie de energietoeslag niet te vermelden. “Wij deden dit wel, om te legitimeren waarom we mensen nu opnieuw benaderden. Sommige inwoners dachten daardoor dat ze weer energietoeslag konden aanvragen. Toch pakt het al met al goed uit. Het moedigde mensen aan in actie te komen en langs te gaan bij een Stip, waardoor nu meer inwoners krijgen waar ze recht op hebben.”
BerekenUwRecht is een tool die jou als gemeente help bij het toegankelijk maken van de gemeentelijke minimaregelingen. Met deze webapplicatie heb je als gemeenten alle lokale regelingen op één centrale plaats. Zo kunnen jouw inwoners eenvoudig berekenen voor welke regelingen zij in aanmerking komen en die direct aanvragen. Kijk voor meer informatie over BerekenUwRecht op onze productpagina.
