Een obstakel bij een geslaagde re-integratie is een gebrek aan financieel overzicht van de nieuwe situatie, zegt Karin over mensen met een bijstandsuitkering. Zij traint en adviseert bij Stimulansz gemeenten en medewerkers op het gebied van schuldhulpverlening en armoedebeleid. “Het aanpakken van werk kan stuklopen op die financiële onzekerheid. Ontvangen ze straks nog het Kindgebondenbudget van de overheid? Krijgen ze nog bijzondere bijstand voor de bewindvoerderskosten van de gemeente?”
Financiële onzekerheid
Een uitkering biedt hoe dan ook een vorm van inkomenszekerheid. De financiële onzekerheid die mensen ervaren als ze aan de slag gaan of meer gaan werken is voor velen onder hen een bron van zorg. “Mensen horen van anderen dat werken niet loont, omdat ze netto minder overhouden. Toeslagen gaan omlaag, of het recht erop vervalt. Maar is dat ook zo? Met WerkloonT kunt je inwoners laten zien wat je netto meer overhoudt in de portemonnee”, aldus Karin.
Handige rekenhulp
Een handige rekenhulp als WerkloonT vergelijkt de situatie vóór (bijstand) en na (werk). Stimulansz ontwikkelde de applicatie voorgemeenten om inwoners te laten meekijken wat de gevolgen zijn voor landelijke en gemeentelijke regelingen, als het inkomen toeneemt. Dat geeft volgens Karin inwoners op het punt van uitstromen rust en geeft ook re-integratieconsulenten en klantmanagers vastere grond onder de voeten.
Eigen invulling gemeenten
Financiële begeleiding van bijstandsgerechtigden zou een onderdeel moeten zijn binnen de uitvoering van de Participatiewet. Gemeenten geven daar op dit moment stuk voor stuk op hun eigen manier invulling aan. Tom weet dat als geen ander. Hij is deskundige op het gebied van re-integratie en loonkostensubsidie en komt uit de gemeentelijke praktijk. In zijn huidige functie ziet hij duidelijk hoe taken vaak per gemeente anders zijn belegd en ingekleed.
Niet als het te laat is
“Het zou mooi zijn als je al bij het maken van het re-integratieplan kunt aangeven op welke voorzieningen de kandidaat mag rekenen”, zegt hij. “Ga je werken en lukt het niet om uit de schuld te komen, dan kun je je aanmelden voor budgetbeheer of bewindvoering. Heb je andere problemen, dan kan je gemeente je doorgeleiden naar maatschappelijke begeleiding. Nu worden mensen vaak pas doorverwezen als het al te laat is, of herstel moeilijker.”
Vertaalslag moet nog gemaakt
Karin is van mening dat gemeenten financiële begeleiding een vast onderdeel zouden moeten maken van werken aan duurzame uitstroom uit de bijstand. De kans dat intern de rolverdeling dan beter wordt afgestemd is groter, denkt ze. Met het opleiden van generalisten, zoals in veel gemeenten gebeurt, komen de werelden van werk en inkomen dichter bij elkaar. “Maar de vertaalslag naar het financiële deel moet vaak nog gemaakt”, vult Tom aan.
Gemeenten zijn enthousiast
Een applicatie als WerkloonT is dan superhandig om het totaalplaatje te schetsen voor de inwoner. Landelijke toeslagen, lokale voorzieningen, de mogelijkheid tot kwijtschelding van gemeentelijke belastingen, en andere lokale inkomensondersteunende voorzieningen: al die informatie komt bij elkaar, ook specifieke lokale bijzonderheden als een stadspas.
De regie hebben
“Gemeenten die de tool gebruiken zijn enthousiast”, is Karins ervaring. “Re-integratiemedewerkers waarderen WerkloonT, omdat in een oogopslag de nieuwe financiële situatie van de inwoner laat zien. Dit geeft houvast in het gesprek. De inwoner is enthousiast omdat WerkloonT de onzekerheid van de nieuwe financiële situatie weghaalt en inzichtelijk maakt wat de inwoner moet regelen voor de nieuwe financiële situatie.
