Gaat de Wmo ook op vakantie?

De Wmo 2015 heeft als doel inwoners te ondersteunen bij hun zelfredzaamheid en participatie, zodat zij zo lang mogelijk zelfstandig kunnen blijven wonen. Onder participatie wordt verstaan: deelnemen aan het maatschappelijk verkeer, inclusief sociale activiteiten, recreatie en vrijetijdsbesteding – en daarvoor moet iemand zich ook kunnen verplaatsen. Dit volgt niet alleen uit de Wmo zelf [1], maar ook uit de Memorie van toelichting op de Wmo en het VN-verdrag handicap [2]. Tegelijkertijd bepaalt de Wmo dat ondersteuning zoveel mogelijk in de eigen leefomgeving moet plaatsvinden. Volgt hier nu uit dat de gemeente Wmo-voorzieningen moet bieden om vakanties mogelijk te maken, of hoeft dat niet?
oudere vrouw op vakantie met haar scootmobiel

De praktijk bij gemeenten

In de praktijk maken gemeenten meestal geen bezwaar tegen het meenemen van voorzieningen die niet plaatsgebonden zijn, zoals een rolstoel of autoaanpassing. Anders ligt het bij voorzieningen die gekoppeld zijn aan de woning, zoals een douchestoel of tillift, of vervoersvoorzieningen voor lokaal vervoer, zoals scootmobielen en fietsvoorzieningen. En wanneer inwoners vragen om een opvouwbare scootmobiel, het vergoeden van de huur van de hulpmiddelen op locatie of ondersteuning bij het vervoer naar de vakantiebestemming, worstelen gemeenten vaak met de vraag hoe hiermee om te gaan.

Wat zegt de rechtspraak?

Onder de oude Wmo bestonden uiteenlopende rechterlijke oordelen. Sommige rechters zagen geen grond voor ondersteuning buiten Nederland, anderen concludeerden dat de Wmo dit niet expliciet beperkt. Ook in de Wmo 2015 laat de jurisprudentie geen eenduidige lijn zien, maar geeft wel richting aan de afwegingen die gemeenten kunnen maken.

  • De rechtbank Gelderland oordeelt in ECLI:NL:RBGEL:2021:2449 dat het criterium ‘zoveel mogelijk in de eigen leefomgeving’ niet als beperking geldt, maar dat het ondersteuning buiten de leefomgeving juist mogelijk maakt. Zo kan de huur van een hulpmiddel tijdens vakantie onder de Wmo vallen.
  • De rechtbank Zeeland-West-Brabant constateert in ECLI:NL:RBZWB:2022:2836 dat een persoonsgebonden budget voor hulp en begeleiding op afstand tijdens een vakantie(baan) in het buitenland binnen de reikwijdte van de Wmo kan vallen, omdat de Wmo niet beoogt vakanties onmogelijk te maken.
  • De rechtbank Breda overweegt in ECLI:NL:RBBRE:2011:BP1517 dat de inwoner zelf verantwoordelijk is voor de schade aan haar handbike tijdens het vervoer naar een buitenlandse vakantiebestemming, omdat de compensatieplicht van de Wmo met name gaat over het gebruik van voorzieningen in Nederland.

Hoe maak je als consulent een goede afweging?

De kern voor een goede afweging ligt in zorgvuldig onderzoek volgens het stappenplan van de Centrale Raad van Beroep. Bedenk daarbij:

  • De hulpvraag is het uitgangspunt, niet de gewenste voorziening.
  • Het doel is in voldoende mate kunnen participeren, niet dat alles mogelijk wordt gemaakt wat iemand vóór de beperking kon.

De rechtbank Midden-Nederland benadrukt het belang van zorgvuldig onderzoek door de gemeente op te dragen de reisbegeleiding voor een inwoner met een licht verstandelijke beperking alsnog te vergoeden, nadat bleek dat het onderzoek niet zorgvuldig was uitgevoerd (ECLI:NL:RBMNE:2023:6849).

Conclusie

De Wmo sluit ondersteuning tijdens vakantie niet uit. Is er sprake van een participatieprobleem waarvoor ondersteuning noodzakelijk is, dan kan de gemeente maatwerk bieden, ook buiten de eigen leefomgeving.

De Wmo blijft maatwerk, ook in de vakantie!

Meer weten?

Meld je aan voor de training ‘Zorgvuldig onderzoek in de Wmo 2015 met stappenplan CRvB’!

[1] Zie de definities in artikel 1.1.1 van de Wmo 2015.

[1] Zie p. 123 van de Memorie van Toelichting Wmo 2015 (TK 2013-2014, nr. 33 841 nr. 3) en artikel 30 lid 5 van het Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap.

Pagina delen op socials

Meer weten over dit onderwerp?

Mr. Rita Bakker helpt je graag verder.

Nieuwsbrief Sociaal Domein

Binnen 5 minuten op de hoogte van de actuele ontwikkelingen in het sociaal domein? Meld je aan voor onze gratis nieuwsbrief. Met onder andere blogs van experts, interessante whitepapers en toelichting op wet- en regelgeving.

Anderen bekeken ook

Betere schuldhulp? Kijk eerst naar jezelf

Goed beleid begint met begrip voor de mensen om wie het gaat. NVVK-directeur Ruud van den Tillaar wil de kwaliteit van de schuldhulpverlening naar een hoger niveau tillen. Maar hoe maak je beleid voor mensen met schulden als je zelf niet in de spreekkamer zit? Om die afstand te overbruggen, volgden hij en zijn medewerkers een training Praktische psychologie voor de spreekkamer van Stimulansz.

Vakmanschap vraagt om onderhoud: zet jouw volgende stap in 2027

Het einde van het jaar is hét moment om vooruit te kijken. Welke ontwikkelingen komen eraan binnen jouw vakgebied? Waar wil jij je verder in ontwikkelen? En welke kennis of vaardigheden heb je nodig om ook in 2027 inwoners goed te kunnen ondersteunen? Ontdek de opleidingen van de Stimulansz Academie en maak werk van jouw ontwikkeling.

Effectief beleid is concreet beleid

De eerste stap in het maken van beleid is het analyseren van het probleem. Pas als je weet waar het vandaan komt, kun je een oplossing bedenken om het probleem te verhelpen. Hoe concreter je dat maakt, hoe effectiever de oplossing.