Participatiewet ook voor personen met groot vermogen

De Participatiewet is het sluitstuk van ons sociale stelsel. De Participatiewet strekt er toe inkomensondersteuning te bieden aan alle Nederlanders (en daarmee gelijkgestelden) als er geen andere voorzieningen zijn. De Participatiewet verstrekt inkomensvoorzieningen afgeleid van het minimumloon. Een vermogen mag een persoon in de bijstand slechts in bescheiden mate behouden en wel tot maximaal ca € 6300 per persoon (voor een gezin is dit het dubbele). Zit het vermogen in een huis, dan is er een extra vrijlating van ca € 52.500 (verbonden aan de woning).

Vermogen onderbrengen in lijfrente

De wet vrijlating lijfrenteopbouw wijzigde in 2016 onder meer de Participatiewet. Wie de nieuwe regeling goed weet uit te nutten kan een groot vermogen vrijspelen, dat kan oplopen tot  bijna € 266.000 (bij een gezin het dubbelen). Daarvoor is het noodzakelijk dat het vermogen wordt ondergebracht in lijfrenten, die tot uitbetaling komen als de AOW-leeftijd wordt bereikt. De beslissing om lijfrente te nemen, moet wel zes jaar voor ingang van de bijstand zijn geëffectueerd. Deze vrijstelling staat los van de pensioenen die men uit andere hoofden gaat ontvangen, als de AOW-leeftijd wordt bereikt.

Vermogensvrijlating per gezin tot € 585.000

Alle vrijlatingen samen genomen is de conclusie dat de vermogensvrijlating voor een gezin in de Participatiewet kan oplopen tot € 585.000. Het is even wennen voor wie in bij de Participatiewet aan de oude Bijstandswet of Armenwet denkt. De Participatiewet regelt nu ook sociale zekerheid voor personen die nog zelf in hun bestaan kunnen voorzien. Dat is niet de eerste stap, want voor de re-integratievoorzieningen zijn niet-uitkeringsgerechtigden en personen met een Anw-uitkering op voorhand ook niet uitgesloten als zij over aanzienlijke vermogens beschikken.

Wetboek sociaal domein

De wijze waarop personen met vermogen in lijfrenten toegang krijgen tot de Participatiewet is een aanpak die goed te kopiëren is naar andere groepen. Bij de wet vrijlating lijfrenteopbouw is gekozen om het deel dat je wilt vrijlaten te duiden als een voorliggende voorziening, die niet in aanmerking hoeft te worden genomen. Dit opent de weg om ook op vrij eenvoudige wijze IOAWérs, IOAZérs (maar ook andere gerechtigden op sociale zekerheid) de Participatiewet in te schuiven. Daarmee wordt de deur geopend om ook andere inkomensregelingen in de Participatiewet te incorporeren. Een mooi visioen: op weg naar een wetboek sociaal domein.

Pagina delen op socials

Meer weten over dit onderwerp?

Wim Eiselin helpt je graag verder.

Nieuwsbrief Sociaal Domein

Binnen 5 minuten op de hoogte van de actuele ontwikkelingen in het sociaal domein? Meld je aan voor onze gratis nieuwsbrief. Met onder andere blogs van experts, interessante whitepapers en toelichting op wet- en regelgeving.

Anderen bekeken ook

De deskundige overheid

Het rapport ‘De deskundige overheid’ [1] van de Wetenschappelijke Raad voor Regeringsbeleid verscheen medio 2025 en heeft nog niets van zijn actualiteit verloren. De conclusie van de WRR is dat de deskundigheid van de ambtenaren vanouds goed ontwikkeld is, maar inmiddels belangrijke tekorten en kwetsbaarheden kent. Hiermee doe ik het rapport natuurlijk ernstig tekort, maar dit is wel een belangrijke constatering. Door vergrijzing stromen ervaren medewerkers uit. Tegelijkertijd is het moeilijk om nieuwe medewerkers te vinden en voor langere tijd te behouden. Hierdoor is er een groter risico op het verdwijnen van deskundigheid.

Toolkit + handreiking: Participatiewet in balans

Niet de regels, maar de mens centraal. Menselijke maat, vertrouwen en eenvoud, dat zijn de uitgangspunten van het wetsvoorstel Participatiewet in balans. Met 23 wetswijzigingen worden concrete stappen gezet om de door uitkeringsgerechtigden én uitvoerenden ervaren hardheden weg te nemen, de rechtszekerheid van uitkeringsgerechtigden te vergroten en de professionals voldoende ruimte te geven om hen daarbij te helpen.

Betere schuldhulp? Kijk eerst naar jezelf

Goed beleid begint met begrip voor de mensen om wie het gaat. NVVK-directeur Ruud van den Tillaar wil de kwaliteit van de schuldhulpverlening naar een hoger niveau tillen. Maar hoe maak je beleid voor mensen met schulden als je zelf niet in de spreekkamer zit? Om die afstand te overbruggen, volgden hij en zijn medewerkers een training Praktische psychologie voor de spreekkamer van Stimulansz.