Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.

Toolkit + handreiking: Participatiewet in balans

Niet de regels, maar de mens centraal. Menselijke maat, vertrouwen en eenvoud, dat zijn de uitgangspunten van het wetsvoorstel Participatiewet in balans. Met 23 wetswijzigingen worden concrete stappen gezet om de door uitkeringsgerechtigden én uitvoerenden ervaren hardheden weg te nemen, de rechtszekerheid van uitkeringsgerechtigden te vergroten en de professionals voldoende ruimte te geven om hen daarbij te helpen.
Blokkentoren - participatiewet in balans

Handreiking Participatiewet in balans

Hieronder kunt u de 3e versie van de handreiking downloaden. Deze versie van 15 juni 2026 is geactualiseerd en aangevuld met nieuwe informatie, zowel bij wetswijzigingen die al zijn ingegaan in 2026 als bij wijzigingen die per 2027 in zullen gaan.


De handreiking Participatiewet in balans zet de wetswijzigingen uiteen en biedt achtergrondinformatie, handvatten en inspiratie voor beleidskeuzes en de praktische uitvoering ervan. Deze handreiking is geschreven in opdracht van en in samenwerking met VNG Realisatie, Divosa, SAM en het ministerie van SZW.

Toolkit Participatiewet in balans

Samen met VNG en Divosa werkt Stimulansz aan de Toolkit Participatiewet in balans. Deze bevat een serie modellen en microlearnings.

Modelteksten

Stimulansz heeft de set modelbrieven voor de Participatiewet in balans uitgebreid met brieven en beschikkingen voor fase 2 en 3. In deze modellen zijn de voor de inwoners relevante wijzigingen in begrijpelijke taal verwerkt.

Voorlichting op gemeentelijke website

Om inwoners te informeren over de wijzigingen, zijn er modelwebteksten geschreven in begrijpelijke taal. Ook zijn er infographics beschikbaar, bedoeld om inwoners uitleg te geven. De infographics zijn gecheckt op digitale toegankelijkheid en de voorleesfunctie is hierin voorbereid. Een andere mogelijkheid om te voldoen aan de voorleesfunctie, is om de voorleestekst bij de infographic te plaatsen.

Stroomschema’s en infographics voor de uitvoering

Om je inzicht te geven in de mogelijkheden, zijn stroomschema’s en infographics ontwikkeld. Het zijn handige hulpmiddelen om te bepalen welke stappen je kan zetten en welke afwegingen daarbij nodig zijn.

Modelverordeningen

VNG heeft onderstaande modelverordeningen gepubliceerd. Je komt via de link op de pagina van VNG terecht met de verordeningen en bijbehorende documenten.

Modelbeleidsregels

VNG, Divosa en Stimulansz hebben voor 4 wijzigingen in fase 1 model-verzamelbeleidsregels gemaakt.

Microlearnings

Samen met Divosa zijn er 4 gratis microlearnings voor gemeentemedewerkers gemaakt over 4 belangrijke onderwerpen uit de Participatiewet in balans. 

Volg de opleiding Participatiewet in balans

De toolkit en handreiking helpen je op weg, maar in de praktijk komen er altijd casussen voorbij die net anders liggen. In de opleiding Consulent Participatiewet in balans leer je de 23 wetswijzigingen toepassen in de dagelijkse uitvoering, met ruimte voor praktijkvragen en casuïstiek.

Pagina delen op socials

Meer weten over dit onderwerp?

Redactie helpt je graag verder.

Nieuwsbrief Sociaal Domein

Binnen 5 minuten op de hoogte van de actuele ontwikkelingen in het sociaal domein? Meld je aan voor onze gratis nieuwsbrief. Met onder andere blogs van experts, interessante whitepapers en toelichting op wet- en regelgeving.

Anderen bekeken ook

Rijksbegroting 2027: belangrijkste maatregelen voor het sociaal domein

De Rijksbegroting 2027 is gepresenteerd. Traditiegetrouw heeft Stimulansz de belangrijkste maatregelen en beleidsvoornemens voor het sociaal domein feitelijk op een rij gezet. De begrotingsstukken bevatten onder meer plannen voor de Participatiewet, armoede en schulden, inburgering, de Wmo en jeugdhulp.

Wet handhaving sociale zekerheid: meer ruimte voor maatwerk bij maatregelen

Minder standaardsancties, meer ruimte voor passend handhaven. Dat is de richting die de Wet handhaving sociale zekerheid inzet. Gemeenten moeten overtredingen kunnen aanpakken, maar tegelijkertijd meer ruimte krijgen om rekening te houden met de omstandigheden van de inwoner en de menselijke maat, oftewel om evenredig te handhaven.

Handreiking Handhaving door gemeenten

Komen tot een evenwichtig en uitlegbaar sanctiestelsel, waarin maatwerk, evenredigheid en rechtsgelijkheid centraal staan. Dat is het doel van het Wetsvoorstel Handhaving sociale zekerheid. Gemeenten krijgen meer ruimte om zelf af te wegen of een sanctie passend is, en zo ja, welke reactie recht doet aan de omstandigheden van de inwoner én aan de bedoeling van de wet. Het wetsvoorstel wijzigt hiervoor onder andere de Participatiewet, het Maatregelenbesluit en het Boetebesluit socialezekerheidswetten. De wet treedt naar verwachting 1 januari 2027 in werking.