Wat moet u echt regelen? Implementatie nieuwe Wet inburgering

Op 1 januari 2022 wordt de nieuwe Wet inburgering  van kracht. Een belangrijke randvoorwaarde voor de uitvoering is dat beleidsmedewerkers en consulenten inburgering cultuursensitief werken en toegang hebben tot de juiste kennis. We spreken hierover met adviseur Gerrit van Romunde.  

Hoe staat het met de implementatie van de nieuwe Wet inburgering?

Ik zie en hoor van veel gemeenten dat ze goed bezig zijn met de implementatie van de nieuwe  inburgeringswet die op 1 januari 2022 ingaat. De fundamenten van het nieuwe inburgeringsstelsel zijn bij de meeste gemeenten bijna op orde. Hierbij kun je denken aan het beleidskader, de taakverdeling binnen de eigen organisatie en de procedures. Voor sommige fundamenten zoals inkoop van scholing liggen nog een aantal uitdagingen. Beleidsmedewerkers en consulenten hebben nu veel ‘hoe-vragen’. Ik geef een voorbeeld. De procedure voor het opstellen van een persoonlijk inburgeringsplan met statushouders en gezinsmigranten is geregeld, maar hoe maak je verbinding tijdens zo’n gesprek? Een ander voorbeeld. De nieuwe inburgeringswet schrijft voor dat gemeenten een statushouder minimaal 6 maanden financieel moeten ontzorgen. Hoe zorg je er tijdens deze periode voor dat een statushouder echt met geld leert omgaan?

Wat zijn belangrijke zaken die gemeenten echt moeten regelen in aanloop naar 1 januari 2022?

In mijn visie moet in deze fase van de implementatie van het nieuwe inburgeringstelsel de nadruk op drie  zaken liggen:

1. Vaardigheden
   Zorg ervoor dat inburgeringsconsulenten en andere uitvoerders over de juiste vaardigheden beschikken. Belangrijke vaardigheden zijn onder andere motiverende gesprekstechnieken, cultuursensitief werken, en vaardigheden om de nieuwe Wet inburgering te interpreteren, et cetera. Hierbij is het belangrijk dat uitvoerders de tijd en ruimte krijgen om zich nieuwe vaardigheden aan te leren. Dit gaat verder dan alleen het volgen van een training. Ook na afloop van een training is het cruciaal dat uitvoerders regelmatig met elkaar reflecteren en continue hun werkwijze aanpassen.
2. Slim omgaan met beschikbare financiële middelen
   De financiële situatie van veel gemeenten staat onder druk en kan de uitvoering van de nieuwe inburgeringswet belemmeren. Daarom moet je als gemeente met een scherpe en integrale blik naar de uitvoering van de wet kijken en beschikbare financiële middelen slim en creatief inzetten. Zo kun je bijvoorbeeld re-integratie-middelen inzetten om bepaalde groepen inburgeraars taalvaardig op de werkplek te maken.

3. Handhaving
   Bepaal hoe je de handhaving van de nieuwe Wet inburgering vormgeeft. Als Stimulansz krijgen we veel vragen hierover van gemeenten. Hoe geeft je invulling aan preventie en zorg je ervoor dat handhaving niet nodig is? Hoe ga je in het nieuwe stelsel om met inburgeraars uit het oude stelsel die niet aan de inburgeringseisen voldoen? Hoe geef je vorm aan de handhaving bij lokale taalscholen?

Hoe zorg je ervoor dat inburgeraars snel een passende baan vinden?

Een van de manieren om inburgeraars snel aan een passende baan te helpen is je per situatie de volgende vragen te stellen: Wie heb ik voor me? Welke achtergrond heeft iemand? Wat wil en kan iemand? Welk effect wil ik bereiken? Het is bijvoorbeeld heel makkelijk om een hoog opgeleide inburgeraar snel aan laag betaald werk via het uitzendbureau te helpen, maar het is de vraag of je daarmee het gewenste effect bereikt, namelijk  duurzame arbeidsparticipatie. Daarom is het aan te bevelen om in iedere situatie maatwerk te leveren.

Wat drijft jou persoonlijk om werk te maken van een goed inburgeringsstelsel?

Ik vind het belangrijk dat inburgeraars de kans krijgen om op een goede manier mee te doen in de samenleving. Dit vraagt aanpassingen van twee kanten. De inburgeraar moet zich inzetten om in te burgeren, maar ook de Nederlandse samenleving moet zijn best doen om inburgeraars oprecht welkom te heten en kansen bieden om mee te doen. Als gemeente kun je hierop sturen door inwoners actief te koppelen aan inburgeraars. Wil een voetbalclub bijvoorbeeld een vergunning voor een nieuw clubhuis? Stel als voorwaarde dat ze een inspanningsverplichting leveren om kinderen van inburgeraars te werven.

Hoe kan Stimulansz gemeenten ondersteunen bij de uitvoering van de nieuwe Wet inburgering?

Stimulansz kan gemeenten op drie manieren ondersteunen bij de implementatie en uitvoering van het nieuwe inburgeringsstelsel:

1. Weten
   Met onze Kennisbank Inzicht Sociaal Domein bieden we beleidsmedewerkers, consulenten en andere professionals praktische, juridische en beleidsmatige informatie over inburgering. Ook onderwerpen als handhaving en kwaliteit komen aan bod. Bij de kennisbank zit een gratis helpdesk. Onze specialisten geven binnen 48 uur antwoord op uitvoeringsvragen. Verder krijgt iedere deelnemende gemeente 2 adviesuren. Deze kunnen bijvoorbeeld ingezet worden voor een strategiesessie met mij of met een van mijn collega’s. Een ander interessant product is de Divosa Benchmark Statushouders van BMC, Divosa en Stimulansz. Deze tool biedt gemeenten de mogelijkheid hun beleid op onderdelen te vergelijken met andere gemeenten.
2. Leren
   Mijn collega’s van de Stimulansz Academie verzorgen vanaf september verschillende trainingen en opleidingen over inburgering. Op 7 oktober start de vijfdaagse opleiding voor nieuwe consulenten inburgering. Voor beleidsmedewerkers en consulenten die behoefte hebben aan juridische scholing organiseren we op 9 november de training de nieuwe Wet inburgering. Voor wie fysieke trainingen nog niet prettig vindt bieden wij de training over de nieuwe Wet inburgering ook online aan op dinsdag 28 en woensdag 29 september (twee keer een dagdeel). De laatste actualiteiten en nieuwe inzichten bespreken we tijden onze actualiteitendag Inburgering op 21 september. Consulenten die behoefte hebben aan meer kennis over cultuursensitief werken kunnen op 5 oktober starten met de training de cultuur sensitieve klantmanager.
3. Adviseren
   En natuurlijk kunnen gemeenten bij Stimulansz terecht voor juridisch en beleidsmatig advies over de nieuwe Wet inburgering. Als Stimulansz hebben we ruime ervaring in het adviseren van gemeenten. Zo hebben we recentelijk een traject voor de gemeente Heerenveen afgerond en zijn we op dit moment bezig met de ontwikkeling van een integraal beleidskader (inclusief de Wet inburgering) voor de gemeente Krimpenerwaard.